Historia Doosan Heavy Industries to droga od niewielkiego przedsiębiorstwa wspierającego podstawową infrastrukturę Korei Południowej po globalny koncern przemysłu ciężkiego. Dzieje tej firmy są ściśle związane z gwałtownym rozwojem gospodarczym Korei, transformacją energetyki azjatyckiej oraz zmianami w światowym przemyśle maszynowym i budownictwie infrastrukturalnym. Poznanie kolejnych etapów rozwoju Doosan pozwala lepiej zrozumieć proces uprzemysłowienia w regionie Azji Wschodniej, a także wyzwania, przed jakimi staje współczesny sektor energetyczny, od elektrowni węglowych po nowoczesne technologie niskoemisyjne.

Początki i znaczenie Doosan Heavy Industries w rozwoju przemysłu ciężkiego Korei Południowej

Początki Doosan Heavy Industries sięgają połowy XX wieku, kiedy koreański przemysł dopiero wyłaniał się z ruin wojennych i zacofania technologicznego. Po wojnie koreańskiej kraj był niemal całkowicie zależny od zagranicznych dostaw maszyn, urządzeń i technologii. W tych warunkach władze państwowe postawiły na rozwój sektora ciężkiego, widząc w nim fundament przyszłego wzrostu gospodarczego. Narodziła się idea budowy rodzimych zdolności w zakresie produkcji turbin, kotłów, dużych konstrukcji stalowych oraz innych kluczowych komponentów infrastruktury energetycznej i przemysłowej.

Na tym tle zaczyna kształtować się przedsiębiorstwo, które z czasem przyjmie nazwę Doosan Heavy Industries. Firma, funkcjonująca w początkach pod innymi nazwami i strukturami własnościowymi, miała od początku pełnić rolę motoru modernizacji koreańskiego przemysłu ciężkiego. Była jednym z narzędzi realizacji strategii państwowej, ukierunkowanej na rozwój energetyki, hutnictwa, przemysłu chemicznego i stoczniowego. Liczne inwestycje publiczne, preferencyjne kredyty oraz ochrona rynku wewnętrznego umożliwiły rozwój zakładów wytwórczych, które w krótkim czasie miały stać się jednymi z najbardziej zaawansowanych technologicznie w regionie.

Kluczowym elementem wczesnej historii było zlokalizowanie głównych zakładów produkcyjnych w Ulsan – mieście, które miało stać się jednym z głównych centrów przemysłu ciężkiego w Korei. Ulsan, dzięki dostępowi do morza, bliskości rosnących stoczni i dogodnej infrastrukturze transportowej, stanowiło idealne miejsce dla wytwarzania wielkogabarytowych komponentów energetycznych. Zakłady w tym regionie zaczęły produkować konstrukcje stalowe, elementy dla elektrowni oraz urządzenia mechaniczne, które stopniowo zastępowały importowane rozwiązania.

We wczesnych dekadach działalności Doosan Heavy Industries koncentrowało się na budowie podstaw krajowej energetyki. Korea Południowa, borykająca się z niedoborami energii elektrycznej, intensywnie inwestowała w nowe elektrownie cieplne. Ścisła współpraca firmy z państwowym sektorem energetycznym umożliwiła szybkie gromadzenie doświadczeń w projektowaniu i wytwarzaniu kotłów, turbin oraz generatorów. Doosan uczestniczyło w budowie kluczowych elektrowni węglowych oraz olejowych, co znacząco zmniejszyło zależność kraju od zagranicznych dostawców technologii.

W tym okresie firma zaczynała także pierwsze działania eksportowe, choć początkowo miały one charakter umiarkowany. Głównym priorytetem było jednak zaspokojenie potrzeb rozwijającej się gospodarki wewnętrznej. Doosan, korzystając z licencji i transferów technologii od partnerów zagranicznych, krok po kroku podnosiło swoje kompetencje projektowe i produkcyjne. Z czasem produkowało nie tylko na podstawie obcych rozwiązań, ale również rozwijało własne projekty, dostosowane do warunków azjatyckiego rynku energii.

Znaczenie Doosan Heavy Industries w historii Korei polega przede wszystkim na tym, że firma stała się jednym z filarów tzw. „cudu nad rzeką Han”. Wraz z innymi czebolami, czyli wielkimi konglomeratami przemysłowymi, Doosan uczestniczył w tworzeniu infrastruktury, bez której dynamiczny wzrost eksportu i urbanizacja nie byłyby możliwe. Elektrownie, systemy wodne, infrastruktura przemysłowa czy konstrukcje dla przemysłu petrochemicznego – we wszystkich tych obszarach można znaleźć ślad działalności Doosan, prowadzący od lat 60. i 70. po czasy współczesne.

Rozwój technologiczny, wejście w energetykę jądrową i globalna ekspansja

Od lat 80. XX wieku Doosan Heavy Industries zaczęło wchodzić w zupełnie nową fazę rozwoju, którą definiowały zaawansowane technologie, dywersyfikacja działalności oraz rosnąca obecność na rynkach międzynarodowych. Przełomowy charakter miał rozwój energetyki jądrowej w Korei Południowej. Państwo, szukając stabilnych źródeł energii i ograniczając zależność od importu paliw kopalnych, postawiło na rozwój własnego programu nuklearnego. Doosan zostało naturalnym kandydatem do podjęcia roli głównego krajowego dostawcy sprzętu i komponentów jądrowych.

Firma rozpoczęła produkcję kluczowych elementów dla elektrowni jądrowych, takich jak zbiorniki reaktora, generatory pary oraz duże korpusy ciśnieniowe. Wymagało to ogromnych inwestycji w zaawansowane linie produkcyjne, systemy kontroli jakości i rozwój zaplecza badawczo-rozwojowego. Uzyskanie certyfikacji międzynarodowych organów regulacyjnych stało się jednym z priorytetów, ponieważ bez tego niemożliwy byłby eksport rozwiązań jądrowych poza granice kraju. Proces ten trwał latami, ale ostatecznie pozwolił Doosan stać się jednym z nielicznych podmiotów na świecie zdolnych do wytwarzania kompletnych, wielkogabarytowych komponentów dla energetyki jądrowej.

Równolegle rozwijał się segment tradycyjnej energetyki cieplnej. Wraz z rosnącym zapotrzebowaniem na moc zainstalowaną w wielu państwach Azji, Bliskiego Wschodu i Afryki, Doosan rozszerzał ofertę w zakresie kotłów, turbin i generatorów. Wśród najważniejszych osiągnięć tego okresu znajduje się udział w budowie elektrowni węglowych o wysokiej sprawności, wykorzystujących technologię spalania przy wyższych parametrach pary. Takie jednostki, określane jako ultrasuperkrytyczne, pozwalały zmniejszyć zużycie paliwa i emisje na jednostkę wytworzonej energii. Choć węgiel nadal pozostawał paliwem kopalnym, Doosan przyczynił się do poprawy efektywności technologii i rozwoju inżynierii cieplnej.

Firma nie ograniczyła się wyłącznie do sektora energetycznego. Rozwinęła szereg linii biznesowych, w tym produkcję turbin przemysłowych, sprężarek, systemów odsalania wody morskiej oraz wielkoskalowych konstrukcji stalowych dla przemysłu petrochemicznego. Szczególnie istotny stał się obszar odsalania, niezwykle ważny dla krajów o ograniczonych zasobach wody słodkiej, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie. Doosan zdobył tam liczne kontrakty na budowę instalacji odsalania metodą odwróconej osmozy oraz termicznych systemów odparowywania, budując reputację jako jednego z kluczowych dostawców kompleksowych rozwiązań wodnych.

Na arenie międzynarodowej firma przyspieszyła rozwój poprzez przejęcia oraz strategiczne alianse. Jednym z najważniejszych kroków było wejście w segment turbin gazowych i technologii pokrewnych. Globalna transformacja energetyczna, polegająca na odchodzeniu od węgla w stronę gazu, energii jądrowej i odnawialnych źródeł, wymagała elastyczności i zmian w portfolio produktów. Doosan, analizując te trendy, rozpoczął prace nad własnymi jednostkami gazowymi oraz rozwijał partnerstwa z zagranicznymi producentami. Te działania przyczyniły się do stopniowego unowocześniania oferty i zwiększania udziału w rynku elektrowni gazowych, zwłaszcza w konfiguracji cyklu skojarzonego, łączącego turbiny gazowe i parowe.

Istotną częścią rozwoju technologicznego było także wzmocnienie kompetencji badawczo-rozwojowych. Doosan inwestował w centra R&D, w których inżynierowie opracowywali nowe materiały, usprawniali procesy spawalnicze, tworzyli lepsze powłoki odporniejsze na wysoką temperaturę i korozję oraz opracowywali systemy monitoringu stanu technicznego urządzeń. Praca nad przedłużaniem żywotności turbin i kotłów, zwiększaniem ich sprawności oraz ograniczaniem kosztów eksploatacji stała się jednym z kluczowych wyróżników firmy na tle części konkurentów.

Rozszerzając działalność poza granice Korei Południowej, Doosan sukcesywnie zdobywał kontrakty w wielu krajach. Dostawy obejmowały kompletne elektrownie w formule pod klucz, modernizacje istniejących instalacji oraz dostawy pakietów urządzeń zintegrowanych. W ramach ekspansji firma budowała również lokalne oddziały, centra serwisowe i spółki joint venture, zwłaszcza na rynkach o wysokim potencjale wzrostu, takich jak Indie, Chiny, kraje Zatoki Perskiej oraz państwa Azji Południowo-Wschodniej.

Na przestrzeni kolejnych dekad Doosan Heavy Industries stopniowo przekształcił się z lokalnego producenta urządzeń energetycznych w globalnego gracza w sektorze przemysłu ciężkiego. Firma zaczęła być postrzegana jako dostawca kompleksowych rozwiązań inżynieryjnych – od fazy koncepcyjnej i projektowania, przez produkcję, aż po montaż, uruchomienie i usługi serwisowe. Budowanie długoterminowych relacji z klientami, oferowanie obsługi posprzedażowej i modernizacji, a także rozwój pakietów usług technicznych sprawiły, że rola Doosan nie ograniczała się już tylko do sprzedaży pojedynczych urządzeń.

W tym samym czasie firma musiała mierzyć się z rosnącą konkurencją międzynarodową. Coraz bardziej aktywne na rynkach globalnych stawały się przedsiębiorstwa z Europy, Ameryki Północnej oraz samej Azji. Aby utrzymać pozycję, Doosan koncentrował się na specjalizacji w wybranych obszarach i wykorzystywaniu efektu skali w produkcji wielkogabarytowych komponentów. Jednocześnie rozwijał zdolności finansowania projektów, wiedząc, że w sektorze infrastruktury energetycznej i wodnej sposobność pozyskania kontraktu jest często ściśle powiązana z możliwością zaoferowania klientowi atrakcyjnego modelu finansowego, w tym kredytów eksportowych i mechanizmów wsparcia ze strony instytucji rządowych.

Transformacja w kierunku zrównoważonego rozwoju, nowe wyzwania i przyszłość Doosan Heavy Industries

Na przełomie pierwszej i drugiej dekady XXI wieku otoczenie rynkowe dla tradycyjnego przemysłu ciężkiego zaczęło się istotnie zmieniać. Coraz silniejszy nacisk na ochronę środowiska, redukcję emisji dwutlenku węgla i rozwój energii odnawialnej powodował stopniowe odchodzenie od klasycznych elektrowni węglowych. Dla takich firm jak Doosan Heavy Industries oznaczało to konieczność dogłębnej rewizji strategii rozwoju i struktury portfolio. W dotychczasowym modelu biznesowym duża część przychodów pochodziła z budowy konwencjonalnych bloków węglowych, zwłaszcza w szybko rozwijających się krajach Azji. Jednak zmiany w regulacjach międzynarodowych, presja społeczna oraz rozwój technologii niskoemisyjnych wyraźnie ograniczały perspektywy dalszej rozbudowy tego segmentu.

W odpowiedzi Doosan rozpoczął proces transformacji w kierunku rozwiązań bardziej przyjaznych dla środowiska. Po pierwsze, rozwijane były projekty związane z optymalizacją już istniejących elektrowni. Obejmowały one modernizacje, podwyższanie sprawności, instalacje systemów odsiarczania spalin, redukcji tlenków azotu oraz filtracji pyłów. Modernizacja starych bloków pozwalała na ograniczanie emisji przy jednoczesnym wydłużaniu ich żywotności. Po drugie, firma zwiększała zaangażowanie w technologię turbin gazowych, postrzeganych jako mniej emisyjne niż jednostki węglowe i bardziej elastyczne w pracy, co ma znaczenie przy integrowaniu z siecią energii pochodzącej z niestabilnych źródeł odnawialnych, jak wiatr i słońce.

Rosnące znaczenie zrównoważonego rozwoju skłoniło Doosan do intensyfikacji prac nad nowymi technologiami w obszarze energetyki odnawialnej i wykorzystania wodoru. Firma zainteresowała się rozwiązaniami takimi jak ogniwa paliwowe, małe modułowe reaktory jądrowe (SMR), systemy magazynowania energii oraz elementy infrastruktury dla gospodarki wodorowej. Wodór, postrzegany jako kluczowe paliwo przyszłości, wymaga rozwoju całej sieci produkcji, transportu i wykorzystania – od elektrolizerów, poprzez zbiorniki i instalacje przesyłowe, aż po turbiny przystosowane do mieszania wodoru z gazem ziemnym. Doosan, bazując na doświadczeniu w inżynierii wysokociśnieniowej i wysokotemperaturowej, widzi w tych obszarach potencjalne pola ekspansji.

Zmienia się również podejście firmy do cyfryzacji. Nowoczesne fabryki i elektrownie wspierane są systemami monitoringu on-line, analizą danych, rozwiązaniami z zakresu sztucznej inteligencji oraz narzędziami zdalnego zarządzania. Doosan rozwija systemy diagnostyki predykcyjnej, które pozwalają wykrywać symptomy awarii zanim do nich dojdzie, co zmniejsza ryzyko nieplanowanych przestojów. Tego typu rozwiązania zwiększają konkurencyjność na rynku usług serwisowych, który w długiej perspektywie może stanowić stabilne źródło przychodów, mniej podatne na cykliczne wahania w liczbie nowych projektów inwestycyjnych.

Transformacja nie obyła się bez wyzwań finansowych i organizacyjnych. Zmiany w globalnym popycie na bloki węglowe, rosnąca konkurencja oraz niektóre nietrafione inwestycje spowodowały trudności rentownościowe. Firma musiała przeprowadzać programy restrukturyzacyjne, koncentrując zasoby na obszarach o największym potencjale wzrostu i ograniczając te segmenty, które nie rokowały w zmieniającej się rzeczywistości. Proces ten obejmował również modyfikacje w strukturze koncernu, przekształcenia własnościowe oraz zmiany nazewnicze, które miały podkreślić nowy kierunek rozwoju i wizerunek przedsiębiorstwa jako organizacji zorientowanej na innowacje oraz zrównoważony rozwój.

Jednym z kluczowych wyzwań jest równoczesne pogodzenie dwóch ról: strażnika istniejącej infrastruktury energetycznej opartej na paliwach kopalnych oraz promotora nowej, niskoemisyjnej energetyki. W wielu krajach, szczególnie rozwijających się, klasyczne elektrownie cieplne wciąż odgrywają istotną rolę w zapewnieniu stabilnych dostaw energii. Doosan, jako dostawca rozwiązań dla tych instalacji, musi dbać o ich bezpieczeństwo i efektywność, a jednocześnie aktywnie uczestniczyć w projektach ograniczających emisje i wdrażających technologie czystsze, takie jak wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla (CCS) czy współspalanie biomasy.

W obszarze energetyki jądrowej firma kontynuuje prace nad rozwojem technologii reaktorów dużej mocy oraz nowych koncepcji modułowych, w tym SMR. Trend do rozproszonych, mniejszych jednostek jądrowych, budowanych z wykorzystaniem bardziej powtarzalnych komponentów i standaryzowanych projektów, może otworzyć przed Doosan nowe perspektywy rynkowe. Zdolność do produkcji wielkogabarytowych elementów, wypracowana przez dekady, jest atutem, który umożliwia uczestnictwo zarówno w konwencjonalnych projektach jądrowych, jak i w nowych formach wykorzystania energii atomowej.

Dalszy rozwój firmy powiązany jest nierozerwalnie z politykami klimatycznymi poszczególnych krajów, tempem elektryfikacji gospodarek oraz dynamiką inwestycji infrastrukturalnych. Kraje azjatyckie, w których Doosan tradycyjnie ma silną pozycję, wciąż intensywnie inwestują w infrastrukturę energetyczną, wodną i przemysłową, ale coraz częściej stawiają warunek, aby projekty były zgodne z celami zrównoważonego rozwoju. Dla firmy oznacza to konieczność opracowywania projektów w sposób pozwalający na minimalizację wpływu na środowisko – zarówno poprzez dobór technologii, jak i przez sposób prowadzenia prac budowlanych oraz eksploatację instalacji.

Jednocześnie nie należy zapominać, że Doosan Heavy Industries pozostaje zakorzenione w tradycyjnej kulturze przemysłowej, opartej na inżynierii ciężkiej, dużych konstrukcjach stalowych i długofalowych projektach infrastrukturalnych. Ta tożsamość, mimo transformacji, nadal stanowi kluczowy element marki. Firma prezentuje się jako partner zdolny do realizowania skomplikowanych projektów inżynieryjnych – od dużych elektrowni, przez zakłady odsalania, po specjalistyczne konstrukcje dla przemysłu petrochemicznego i gazowego. W wielu państwach wciąż oczekuje się od Doosan dostarczania klasycznych rozwiązań w obszarze infrastruktury ciężkiej, a równocześnie zaufania w zakresie realizacji nowych, bardziej innowacyjnych koncepcji energetycznych.

Na przyszłość Doosan Heavy Industries wpływać będzie nie tylko rozwój technologii, lecz także polityka handlowa, dostępność finansowania dużych projektów oraz globalna sytuacja geopolityczna. Sankcje, napięcia handlowe, zmiany w organizacjach międzynarodowych – wszystko to może modyfikować możliwości działania koncernu w poszczególnych regionach. Firma stara się zdywersyfikować swoje rynki zbytu, nie opierając się na jednym kontynencie czy grupie państw. Budowanie długotrwałych relacji z klientami oraz utrzymywanie wysokiego poziomu jakości i bezpieczeństwa technicznego staje się kluczem do przetrwania w środowisku, w którym dostęp do najbardziej zaawansowanych technologii jest w coraz większym stopniu regulowany i związany z kwestiami bezpieczeństwa międzynarodowego.

Wizja przyszłości Doosan Heavy Industries obejmuje stopniowe przesuwanie ciężaru działalności w stronę rozwiązań niskoemisyjnych, cyfryzacji usług serwisowych oraz umacniania pozycji w sektorach takich jak odsalanie, infrastruktura wodna, energetyka jądrowa nowej generacji oraz technologie wodorowe. Jednocześnie firma nie porzuca dorobku, który zbudowała w epoce dynamicznego rozwoju elektrowni cieplnych i klasycznej infrastruktury przemysłowej. Przeciwnie, stara się wykorzystać nagromadzone doświadczenie, kompetencje inżynierskie oraz globalne sieci dostaw, by odgrywać istotną rolę w kolejnej fazie rozwoju światowego przemysłu ciężkiego – fazie, w której kryterium sukcesu będzie umiejętne połączenie wydajności, bezpieczeństwa technicznego i minimalizacji wpływu na środowisko naturalne.