Pernod Ricard Distillery w Cognac to jedno z tych miejsc, w których historia francuskiego rzemiosła splata się z nowoczesną technologią, globalną strategią marki oraz dbałością o środowisko. Zakład ulokowany w sercu regionu Charente nie jest jedynie zwykłą fabryką alkoholu – to rozbudowany ekosystem upraw winorośli, procesów destylacyjnych, dojrzewania w beczkach i logistyki, na którym wspiera się reputacja jednej z największych grup spirytusowych na świecie. Zrozumienie funkcjonowania tej destylarni pozwala lepiej pojąć, jak powstaje cognac klasy premium, w jaki sposób łączy się tradycję z innowacją oraz dlaczego pochodzenie i terroir Francji pozostają kluczowe dla jakości i rozpoznawalności tych trunków.
Historia obecności Pernod Ricard w regionie Cognac
Region Cognac od wieków stanowił centrum produkcji szlachetnej brandy, której renomę budowano poprzez rygorystyczne przepisy apelacyjne, precyzyjne metody destylacji oraz wieloletnie dojrzewanie w dębowych beczkach. Grupa Pernod Ricard, rozwijając swoje portfolio marek, stopniowo umacniała obecność w tej części Francji poprzez przejęcia, inwestycje oraz rozbudowę własnych mocy produkcyjnych. Z czasem w Cognac wykształciła się sieć współpracujących domów koniaku, piwnic dojrzewalniczych, zakładów butelkowania i centrów badawczo‑rozwojowych podporządkowanych wspólnej wizji jakości i rozpoznawalnego stylu.
Początki obecności spółek wchodzących później w skład Pernod Ricard sięgają XIX wieku, kiedy to lokalni producenci koniaku budowali reputację na rynkach europejskich, a następnie na transatlantyckich. Ważnym etapem rozwoju było połączenie kilku uznanych domów kupieckich, co umożliwiło konsolidację dostaw surowca, optymalizację procesów leżakowania oraz silniejszą obecność eksportową. Wraz z rosnącym popytem na francuskie alkohole premium, inwestycje w regionie Cognac stawały się coraz bardziej ukierunkowane na skalę, bezpieczeństwo jakości i stabilność podaży, przy jednoczesnym zachowaniu tożsamości lokalnych marek.
W XX wieku przedsiębiorstwa, które później znalazły się pod parasolem Pernod Ricard, wprowadziły liczne usprawnienia techniczne: modernizację alembików, rozbudowę magazynów beczkowych, lepszą kontrolę nad fermentacją moszczu winnego. Jednocześnie konsekwentnie podtrzymywano model współpracy z setkami drobnych winiarzy, którzy dostarczali winogrona albo już gotowy destylat. Dzięki temu zakorzenienie w regionie nie polegało wyłącznie na własnych winnicach, lecz na szerokiej sieci partnerstw, które do dziś są jednym z filarów funkcjonowania zakładów w Cognac.
Po formalnym ukształtowaniu się grupy Pernod Ricard w drugiej połowie XX wieku destylarniom w Cognac wyznaczono strategiczną rolę: zapewnienie stabilnych dostaw koniaku i destylatów winnych dla kluczowych marek eksportowych, rozbudowę infrastruktury leżakowania w odpowiednich warunkach klimatycznych oraz tworzenie innowacyjnych produktów wpisujących się w zmieniające się preferencje konsumentów na rynkach globalnych. Zakład w Cognac stał się także miejscem wdrażania standardów jakościowych, które później adaptowano w innych destylarniach grupy na świecie.
Transformacja gospodarcza lat 80. i 90. XX wieku przyniosła intensywną internacjonalizację sprzedaży, co wymagało od zakładu zwiększenia mocy produkcyjnych oraz wprowadzenia zaawansowanych systemów planowania podaży. Jednocześnie w całej branży alkoholowej rosło znaczenie marketingu marek, a wizerunek Cognac jako kolebki elegancji i francuskiego stylu życia stał się jednym z kluczowych aktywów. Pernod Ricard Distillery w tym regionie zaczęła pełnić funkcję nie tylko centrum produkcji, lecz także przestrzeni budowania opowieści o pochodzeniu, rzemiośle i autentyczności, wykorzystywanej później w komunikacji z klientami w Europie, Azji i obu Amerykach.
W XXI wieku historia zakładu w Cognac zaczęła coraz wyraźniej łączyć się z tematami zrównoważonego rozwoju, innowacji technologicznych oraz społecznej odpowiedzialności. Rozbudowa architektoniczna, inwestycje w infrastrukturę energetyczną, nowe systemy zarządzania wodą i odpadami, a także projekty edukacyjne realizowane we współpracy z lokalnymi szkołami o profilu winiarskim i enologicznym stały się kontynuacją długiej tradycji obecności przemysłu alkoholowego w tym regionie, ale w zupełnie nowym, bardziej świadomym wymiarze.
Proces produkcji koniaku w zakładzie Pernod Ricard w Cognac
Specyfika działalności Pernod Ricard Distillery w Cognac wynika wprost z rygorystycznych norm apelacji Cognac AOC. U podstaw produkcji leży uprawa odpowiednich odmian winorośli, przede wszystkim Ugni Blanc, a także Folle Blanche i Colombard, które charakteryzują się wysoką kwasowością oraz stosunkowo niską zawartością cukrów, co idealnie nadaje się do późniejszej destylacji. Zakład współpracuje z licznymi winiarzami rozlokowanymi w różnych crus regionu – Grande Champagne, Petite Champagne, Borderies, Fins Bois czy Bons Bois – dzięki czemu może tworzyć złożone kompozycje aromatyczne odzwierciedlające zróżnicowanie terroir.
Po zbiorach następuje tłoczenie winogron i prowadzenie fermentacji w kontrolowanych warunkach, przy użyciu wyselekcjonowanych drożdży. Wina bazowe przeznaczone do destylacji są wytrawne, o stosunkowo niskiej mocy, ale bogate w związki aromatyczne, które po podwójnej destylacji i długim dojrzewaniu w beczkach przeistaczają się w charakterystyczne nuty koniaku. W destylarni Pernod Ricard proces ten jest ściśle monitorowany przy użyciu nowoczesnych systemów analitycznych, które pozwalają utrzymywać powtarzalność parametrów, nie rezygnując z rękodzielniczego nadzoru doświadczonych enologów i mistrzów piwnic.
Destylacja odbywa się w tradycyjnych alembikach typu charentais, wykonanych z miedzi, która sprzyja oczyszczaniu destylatu z niepożądanych związków i jednocześnie wzmacnia pożądane aromaty. Proces prowadzony jest w dwóch etapach: pierwsza destylacja daje brouillis, czyli surowy destylat winny o średniej mocy alkoholu, natomiast druga – bonne chauffe – prowadzi do otrzymania eaux-de-vie przeznaczonych do dalszego dojrzewania. W zakładzie w Cognac szczególną uwagę poświęca się precyzyjnemu oddzielaniu frakcji głów (têtes) i ogonów (queues) od serca destylatu, co decyduje o czystości i potencjale starzenia końcowego produktu.
Po zakończeniu destylacji destylaty trafiają do magazynów beczkowych, w których rozpoczyna się kluczowy etap dojrzewania. Pernod Ricard Distillery dysponuje rozległymi piwnicami zlokalizowanymi w różnych częściach regionu Cognac, co umożliwia wykorzystanie zróżnicowanych warunków mikroklimatycznych – wilgotniejszych i chłodniejszych stref bliżej rzeki Charente oraz suchszych, cieplejszych magazynów w głębi lądu. Do starzenia używa się przede wszystkim dębu francuskiego z lasów Limousin i Tronçais, którego struktura porów i profil taninowy sprzyjają stopniowej oksydacji, ekstrakcji związków aromatycznych oraz zaokrąglaniu struktury destylatu.
Długość leżakowania zależy od docelowej kategorii koniaku – od kilku lat w przypadku młodszych wydań po wielokrotnie dłuższe okresy dla mieszanek klasy XO i wyżej. Pernod Ricard w Cognac prowadzi staranną rotację beczek, kontrolując tempo dojrzewania, intensywność kontaktu z drewnem oraz rozwój bukietu aromatycznego, w którym pojawiają się nuty suszonych owoców, wanilii, karmelu, orzechów, przypraw korzennych i rancio charakterystycznego dla bardzo starych eaux-de-vie. Znaczenie ma także precyzyjne zarządzanie tzw. angel’s share, czyli naturalnym ubytkiem alkoholu i wody w trakcie dojrzewania, co wpływa na finalną moc oraz koncentrację aromatów.
Kluczowym etapem w pracy zakładu jest assemblage, czyli komponowanie różnych eau‑de‑vie w harmonijną całość. To zadanie spoczywa na mistrzach piwnic, którzy korzystają z bogatych zasobów starzejących się destylatów, skrupulatnie klasyfikowanych według rocznika, pochodzenia, typu beczki oraz charakteru aromatycznego. W Pernod Ricard Distillery łączy się w ten sposób destylaty z różnych crus i o różnym wieku, tworząc spójną sygnaturę smakową odpowiadającą za rozpoznawalność danej marki. Współczesne narzędzia analityczne wspierają ten proces, ale ostateczna decyzja ma nadal charakter sensoryczny i opiera się na degustacji przeprowadzanej przez zespół doświadczonych specjalistów.
Na końcu procesu produkcyjnego znajduje się etap redukcji mocy alkoholu, stabilizacji oraz butelkowania. Woda używana do rozcieńczania jest starannie oczyszczana i poddawana kontroli pod względem parametrów chemicznych i mikrobiologicznych. Zakład w Cognac stosuje zróżnicowane linie butelkowania, dostosowane do wolumenu produkcji, rodzaju opakowań oraz rynków docelowych, dbając zarówno o precyzję dozowania, jak i o estetykę finalnego produktu. Każda partia podlega ścisłej kontroli jakości, a informacje o jej parametrach oraz pochodzeniu surowca są rejestrowane w systemach śledzenia pochodzenia, co ma znaczenie zarówno z perspektywy bezpieczeństwa, jak i wizerunku marki.
Proces produkcji koniaku w Pernod Ricard Distillery w Cognac opiera się zatem na trzech filarach: rygorystycznym doborze surowca, precyzyjnej destylacji i długotrwałym dojrzewaniu, uzupełnionych o sztukę komponowania i nowoczesne systemy zarządzania jakością. To połączenie tradycyjnej wiedzy z zaawansowaną technologią sprawia, że zakład może nie tylko utrzymywać powtarzalną jakość na dużą skalę, lecz także rozwijać linie produktów odpowiadające na zmiany gustów konsumentów na rynkach całego świata.
Znaczenie destylarni dla gospodarki regionu i globalnej strategii Pernod Ricard
Pernod Ricard Distillery w Cognac jest znaczącym pracodawcą oraz partnerem gospodarczym dla setek rodzinnych gospodarstw winiarskich, firm usługowych i lokalnych dostawców. Zakład generuje miejsca pracy bezpośrednio w obszarze produkcji, laboratoriów, logistyki, utrzymania ruchu, administracji, marketingu i turystyki enologicznej, a pośrednio – w transporcie, budownictwie, usługach technicznych czy sektorze HoReCa. Współpraca z regionalnymi rolnikami opiera się na długoterminowych kontraktach, które zapewniają stabilność dochodów, wsparcie techniczne przy modernizacji winnic oraz transfer wiedzy na temat innowacyjnych metod uprawy i ochrony winorośli.
Znaczenie destylarni wykracza poza wąsko rozumianą produkcję alkoholu, ponieważ wpływa ona na krajobraz kulturowy regionu. Utrzymanie i rozwój winnic, magazynów beczkowych oraz historycznej zabudowy związanej z handlem winem i koniakiem sprzyja zachowaniu tradycyjnej architektury oraz specyfiki wiejskich społeczności Charente. Pernod Ricard, prowadząc inwestycje w infrastrukturę i modernizację zakładu, stara się integrować je z otoczeniem, dbając o estetykę i minimalizując negatywny wpływ na środowisko naturalne. Przekłada się to na atrakcyjność turystyczną regionu, w którym enoturystyka staje się coraz istotniejszym elementem lokalnej gospodarki.
Z punktu widzenia globalnej strategii grupy, destylarnia w Cognac pełni kilka kluczowych ról. Po pierwsze, stanowi gwarancję ciągłości dostaw koniaków dla międzynarodowych rynków, gdzie produkty premium odgrywają istotną funkcję w budowaniu pozycjonowania marki. Po drugie, jest miejscem tworzenia innowacyjnych propozycji produktowych, takich jak nowe rocznikowe edycje, limitowane serie czy mieszanki o nietypowych profilach aromatycznych, dostosowane do konkretnych regionów świata. Po trzecie, pełni funkcję centrum kompetencyjnego, w którym rozwija się know‑how związane z destylacją, dojrzewaniem i zarządzaniem jakością destylatów winnych.
Wraz ze wzrostem znaczenia rynków azjatyckich oraz dynamicznym rozwojem kultury koktajlowej, zakład w Cognac dostosował swoje działania do nowych trendów konsumenckich. Obejmuje to zarówno modyfikację profili smakowych niektórych wydań, jak i tworzenie materiałów edukacyjnych dla barmanów oraz partnerów dystrybucyjnych, którzy potrzebują pogłębionej wiedzy o produkcie. Pernod Ricard Distillery jest często wykorzystywana jako przestrzeń szkoleń i wizyt studyjnych, podczas których prezentuje się proces powstawania koniaku i opowiada o jego historii, co wzmacnia autentyczność przekazu marketingowego.
Ważnym aspektem funkcjonowania destylarni jest także zaangażowanie w projekty zrównoważonego rozwoju. Grupa Pernod Ricard, realizując globalną strategię odpowiedzialności społecznej, wyznacza zakładowi w Cognac konkretne cele dotyczące redukcji emisji CO₂, ograniczenia zużycia wody, optymalizacji gospodarki odpadami oraz wspierania bioróżnorodności w winnicach. W praktyce oznacza to inwestycje w energooszczędne systemy ogrzewania alembików, odzysk ciepła, rozszerzanie parków beczek pochodzących z lasów zarządzanych w sposób odpowiedzialny, a także współpracę z winiarzami przy wdrażaniu praktyk rolnictwa zrównoważonego, takich jak ograniczenie chemicznych środków ochrony roślin czy rozwój upraw ekologicznych.
Dla lokalnej społeczności istotna jest również działalność edukacyjna i kulturalna związana z obecnością destylarni. Pernod Ricard wspiera inicjatywy promujące dziedzictwo winiarskie regionu, organizując wydarzenia, wystawy oraz programy dla młodzieży zainteresowanej karierą w sektorze winiarskim i spirytusowym. Współpraca ze szkołami enologicznymi i technicznymi umożliwia tworzenie programów stażowych, dzięki którym młodzi specjaliści mogą rozwijać umiejętności w rzeczywistych warunkach przemysłowych, a zakład pozyskuje dobrze przygotowaną kadrę do dalszego rozwoju.
W wymiarze wizerunkowym destylarnia w Cognac stanowi jeden z głównych punktów odniesienia dla komunikacji marki w obszarze autentyczności i pochodzenia. Materiały marketingowe często odwołują się do krajobrazów winnic, historycznych piwnic wypełnionych beczkami oraz pracy mistrzów piwnic, którzy strzegą ciągłości stylu poszczególnych marek. Obecność zakładu w sercu regionu uznawanego za kolebkę koniaku nadaje produktom dodatkową wiarygodność w oczach konsumentów, którzy poszukują nie tylko dobrego smaku, ale także przekonującej historii i rzemiosła stojącego za butelką.
Na tle globalnej konkurencji destylarnia Pernod Ricard w Cognac wyróżnia się skalą działania, rozbudowaną siecią współpracy z lokalnymi winiarzami oraz konsekwentnym łączeniem dziedzictwa regionu z nowoczesnym zarządzaniem. Umożliwia to nie tylko utrzymanie pozycji jednego z liderów na rynku koniaku, lecz także aktywne kształtowanie przyszłości tej kategorii alkoholi poprzez inwestycje, innowacje i odpowiedzialne podejście do zasobów naturalnych, bez których powstanie wysokiej jakości destylatu winnego nie byłoby możliwe.
Wszystkie te elementy sprawiają, że Pernod Ricard Distillery w Cognac jest czymś znacznie więcej niż wyłącznie miejscem, w którym wytwarza się alkohol. To złożona struktura gospodarcza, kulturowa i technologiczna, w której spotykają się tradycja regionu, globalna strategia korporacyjna, oczekiwania konsumentów z różnych zakątków świata oraz rosnąca świadomość ekologiczna. Destylarnia pełni rolę laboratorium przyszłości koniaku, zachowując jednocześnie szacunek dla przeszłości i unikalnego dziedzictwa francuskiej sztuki produkcji mocnych trunków.
Innowacje technologiczne, ekologia i perspektywy rozwoju destylarni
Nowoczesne zarządzanie dużą destylarnią, jaką jest zakład Pernod Ricard w Cognac, wymaga inwestycji w technologie, które zwiększają efektywność, poprawiają bezpieczeństwo oraz pozwalają ograniczyć wpływ na środowisko. W ostatnich latach wdrożono szereg rozwiązań cyfrowych: systemy monitoringu pracy alembików, zautomatyzowane zarządzanie temperaturą i wilgotnością w magazynach beczkowych, a także zaawansowane narzędzia do śledzenia przepływu surowców i gotowych produktów. Integracja tych danych w jednym systemie umożliwia lepsze planowanie produkcji, reagowanie na zmienność zbiorów winogron i optymalizację procesów logistycznych.
Istotnym kierunkiem rozwoju technologicznego jest także automatyzacja wybranych etapów produkcji przy jednoczesnym zachowaniu manualnej kontroli tam, gdzie jest ona niezbędna dla jakości. Przykładem może być automatyczne napełnianie i ewidencjonowanie beczek, zintegrowane z systemem identyfikacji wykorzystującym kody kreskowe lub technologię RFID. Każda beczka otrzymuje unikatowy identyfikator, dzięki któremu można śledzić historię dojrzewania destylatu, warunki przechowywania oraz wszelkie operacje wykonywane na danej partii. Dla mistrzów piwnic to wsparcie w podejmowaniu decyzji dotyczących momentu przeniesienia destylatu do innej beczki, zmiany lokalizacji w magazynie czy wykorzystania w konkretnym assemblage.
W obszarze ochrony środowiska szczególną uwagę poświęca się gospodarce wodnej i energetycznej. Destylacja jest procesem energochłonnym, dlatego zakład Pernod Ricard w Cognac inwestuje w systemy odzysku ciepła, które pozwalają wykorzystać energię powstającą na jednym etapie do zasilenia innego. W niektórych instalacjach wprowadza się również rozwiązania wykorzystujące energię ze źródeł odnawialnych, takich jak panele fotowoltaiczne czy umowy na zakup energii z farm wiatrowych. Równolegle rozwijane są systemy zamkniętego obiegu wody w procesach chłodzenia, co znacząco ogranicza jej zużycie i minimalizuje wpływ na lokalne zasoby wodne.
Dużym wyzwaniem wciąż pozostaje redukcja emisji gazów cieplarnianych związanych z transportem surowców i gotowych produktów. Destylarnia współpracuje z przewoźnikami przy wdrażaniu pojazdów o niższej emisji, planowaniu tras tak, by ograniczać puste przebiegi, oraz rozwijaniu alternatywnych środków transportu tam, gdzie to możliwe, na przykład poprzez zwiększenie roli kolei lub transportu rzecznego. W kontekście globalnej sieci dystrybucji prace nad optymalizacją łańcucha logistycznego mają istotne znaczenie nie tylko ekologiczne, ale i ekonomiczne, wpływając na koszty dostaw do odległych rynków.
Ważnym aspektem odpowiedzialności środowiskowej jest zarządzanie odpadami powstającymi podczas produkcji. Wytłoki winogron, osady pofermentacyjne i inne produkty uboczne są coraz częściej wykorzystywane jako surowiec wtórny – do wytwarzania biogazu, kompostu czy jako składnik nawozów organicznych. Zakład w Cognac rozwija współpracę z wyspecjalizowanymi podmiotami zajmującymi się odzyskiem i przetwarzaniem tych materiałów, co pozwala zamknąć obieg surowców i ograniczyć ilość odpadów trafiających do utylizacji. Podobna logika przyświeca projektom ponownego wykorzystania beczek, które po zakończeniu użytecznego okresu w dojrzewaniu koniaku trafiają do innych sektorów – choćby do producentów whisky czy rumu, a nawet do zastosowań w branży meblarskiej.
Perspektywy rozwoju destylarni są ściśle powiązane z ewolucją gustów konsumentów oraz ogólnymi trendami w branży napojów alkoholowych. Wzrost zainteresowania produktami premium i super‑premium sprzyja inwestycjom w rozbudowę magazynów beczkowych, które muszą pomieścić większą liczbę długo dojrzewających destylatów. Jednocześnie rośnie popyt na edycje limitowane, rocznikowe i eksperymentalne, co wymaga od zakładu elastyczności w zarządzaniu portfelem beczek oraz gotowości do testowania nowych kombinacji terroir, długości leżakowania czy rodzajów dębu. W ramach grupy Pernod Ricard Cognac staje się więc nie tylko źródłem stabilnej produkcji podstawowych wydań, ale także platformą innowacji w segmencie najwyższej jakości.
W obszarze komunikacji i relacji z konsumentami coraz większe znaczenie mają transparentność i możliwość prześledzenia pochodzenia produktu. Destylarnia wykorzystuje narzędzia cyfrowe, takie jak kody QR na etykietach czy dedykowane aplikacje, dzięki którym klienci mogą uzyskać informacje o regionie pochodzenia winogron, profilu dojrzewania czy parametrach produkcji. W dłuższej perspektywie takie rozwiązania mogą zostać rozszerzone o technologie oparte na łańcuchu bloków, co umożliwi jeszcze bardziej wiarygodne i niezmienne rejestrowanie danych o cyklu życia każdej partii koniaku. Ma to znaczenie zarówno dla budowy zaufania konsumenckiego, jak i dla ochrony przed fałszerstwami na rynkach, gdzie podrabiane produkty są realnym problemem.
Nie bez znaczenia pozostaje także edukacja w zakresie odpowiedzialnej konsumpcji alkoholu. Pernod Ricard Distillery angażuje się w programy informacyjne, których celem jest promowanie umiarkowanego i świadomego spożycia produktów alkoholowych. W materiałach kierowanych do partnerów handlowych oraz klientów podkreśla się rolę degustacji w kontekście walorów sensorycznych i kulturowych, a nie nadmiernego konsumpcjonizmu. Dla marki, która opiera się na jakości, historii i autentyczności, długofalowe budowanie relacji z konsumentem jest ważniejsze niż krótkotrwały wzrost sprzedaży kosztem społecznych konsekwencji nadmiernego picia.
W wymiarze strategicznym przyszłość destylarni w Cognac będzie kształtowana przez zdolność do adaptacji wobec zmian klimatycznych. Zmiana temperatur, częstotliwości opadów i ekstremalne zjawiska pogodowe wpływają na dojrzewanie winogron, ich kwasowość, zawartość cukrów oraz zdrowotność plonów. Pernod Ricard, we współpracy z lokalnymi winiarzami i instytutami badawczymi, inwestuje w badania nad odporniejszymi klonami winorośli, modyfikuje praktyki uprawowe oraz testuje nowe metody ochrony winnic. Celem jest utrzymanie profilu surowca odpowiadającego wymogom apelacji Cognac, przy jednoczesnym zabezpieczeniu ciągłości produkcji w obliczu rosnącej nieprzewidywalności warunków pogodowych.
Wszystkie te działania – od cyfryzacji i automatyzacji procesów, poprzez gospodarkę obiegu zamkniętego, po badania nad wpływem klimatu – sprawiają, że Pernod Ricard Distillery w Cognac funkcjonuje jako nowoczesne centrum przemysłowe, w którym łączy się troska o jakość, efektywność i środowisko. W perspektywie kolejnych dekad to właśnie zdolność do integrowania tradycyjnych wartości regionu z innowacjami technologicznymi oraz społeczną odpowiedzialnością będzie decydować o pozycji destylarni na globalnym rynku koniaku i destylatów winnych.
Destylarnia w Cognac pozostaje zatem kluczowym ogniwem w strukturze globalnej grupy, a jednocześnie zakorzenionym w lokalnej społeczności ośrodkiem rozwoju gospodarczego, kulturowego i technologicznego. To tutaj, na styku historii i nowoczesności, powstaje koniak, który trafia na stoły w ponad stu krajach, będąc ambasadorem francuskiego stylu życia, terroir, precyzji destylacji i długotrwałego dojrzewania w dębowych beczkach. W miarę jak rośnie świadomość ekologiczna i wymagania konsumentów wobec przejrzystości pochodzenia produktów, rola takich miejsc jak Pernod Ricard Distillery będzie tylko zyskiwać na znaczeniu, stając się wzorem dla innych zakładów produkcyjnych w branży alkoholi mocnych.
