Magazynowanie ropy naftowej i gazu ziemnego stanowi kluczowy element funkcjonowania globalnego sektora paliwowo-energetycznego. To właśnie od dostępności odpowiednich pojemności magazynowych zależy stabilność cen, bezpieczeństwo energetyczne państw, a także możliwość szybkiej reakcji na kryzysy geopolityczne, klęski żywiołowe czy wahania popytu. Największe magazyny ropy i gazu są często niewidoczne dla opinii publicznej – ukryte pod ziemią kawerny solne, rozległe podziemne zbiorniki w skałach porowatych czy gigantyczne terminale naftowe i LNG w portach – ale to właśnie tam rozstrzygają się realne możliwości działania rafinerii, elektrociepłowni i całych systemów energetycznych. Zrozumienie skali, technologii i znaczenia tych obiektów jest niezbędne, aby ocenić, jak funkcjonuje współczesny przemysł naftowo-gazowy w warunkach transformacji energetycznej, rosnącej niestabilności geopolitycznej oraz presji regulacyjnej związanej z ochroną klimatu.
Rodzaje i funkcje magazynów ropy i gazu w przemyśle
Magazyny ropy i gazu pełnią kilka równoległych funkcji: operacyjną, handlową, strategiczną i sezonową. W zależności od roli, dla której zostały zaprojektowane, różnią się lokalizacją, technologią, pojemnością, a także reżimem prawnym i poziomem kontroli państwowej. W skali przemysłu są one jednym z najważniejszych narzędzi zarządzania ryzykiem podażowym i cenowym.
Po pierwsze, magazyny wykorzystywane są do tzw. balansowania przepływów – fizyczne dostawy ropy i gazu rzadko są idealnie dopasowane w czasie do bieżącego zapotrzebowania rafinerii, elektrowni czy odbiorców końcowych. Zbiorniki i podziemne struktury służą jako bufor, który pozwala utrzymać ciągłość produkcji i przesyłu nawet wtedy, gdy następują krótkotrwałe zakłócenia po stronie wydobycia, importu lub transportu. Po drugie, pełnią rolę magazynów handlowych – spółki energetyczne wykorzystują je do arbitrażu cenowego, kupując surowiec w okresie niższych notowań i sprzedając, gdy rynek jest w fazie wzrostowej. Po trzecie, część pojemności ma status rezerw obowiązkowych lub strategicznych, ściśle regulowanych przez prawo krajowe i międzynarodowe.
W przypadku gazu ziemnego szczególnie istotna jest funkcja sezonowa. Konsumpcja gazu w Europie czy Ameryce Północnej potrafi być ponad dwukrotnie wyższa zimą niż latem, natomiast wydobycie i import gazociągami są z natury względnie stabilne. Stąd rozwój rozległej infrastruktury magazynowej, która w okresie letnim gromadzi gaz, aby zimą możliwe było jego intensywne odbieranie z podziemnych struktur. W krajach o wysokim stopniu gazyfikacji ciepłownictwa i energetyki brak wystarczającej pojemności magazynowej natychmiast przekłada się na wzrost ryzyka przerw w dostawach, gwałtowne skoki cen oraz większą zależność od krótkoterminowych dostaw LNG.
Ropa naftowa jest pod tym względem surowcem prostszym do magazynowania – nie wymaga utrzymywania bardzo niskich temperatur ani wysokiego ciśnienia, co znacząco obniża jednostkowe koszty składowania. Najczęściej przechowuje się ją w naziemnych stalowych zbiornikach cylindrycznych, z dachami pływającymi lub stałymi, a także w kawernach solnych lub starych złożach ropy i gazu. Te ostatnie są coraz częściej wykorzystywane do równoległego składowania produktów naftowych, a w przyszłości mogą odgrywać istotną rolę w magazynowaniu wodoru lub dwutlenku węgla.
Z punktu widzenia przemysłu ważna jest również różnica między magazynami zlokalizowanymi przy wydobyciu (near-production), przy rafineriach (refinery storage), przy kluczowych węzłach transportowych – portach, terminalach rurociągowych, hubach gazowych (trading/storage hubs) – oraz przy głównych aglomeracjach i strefach przemysłowych (city-gate storage). Lokalizacja decyduje nie tylko o kosztach logistyki, ale także o wartości handlowej takiej infrastruktury. Magazyny ulokowane przy globalnych centrach obrotu – jak Cushing w USA dla ropy czy Rehden w Niemczech dla gazu – stają się elementem mechanizmu kształtowania cen referencyjnych.
Największe magazyny ropy naftowej na świecie
Ropa naftowa jest nadal głównym paliwem transportowym świata i jednym z filarów przemysłu chemicznego. Według danych Międzynarodowej Agencji Energii (IEA) globalna konsumpcja ropy i paliw ciekłych w 2023 r. przekroczyła 102 mln baryłek dziennie. Tak ogromny strumień surowca wymaga równie imponującej infrastruktury magazynowej. Pojemność magazynów ropy i produktów naftowych liczona jest w setkach milionów baryłek, a największe z nich pełnią funkcję globalnych punktów odniesienia dla rynków terminowych i fizycznego handlu ropą.
Infrastruktura magazynowa USA i kluczowa rola Cushing
Stany Zjednoczone dysponują jedną z najbardziej rozbudowanych infrastruktur magazynowych ropy naftowej na świecie, łącząc zarówno komercyjne zbiorniki na terenie rafinerii i terminali, jak i strategiczne rezerwy w ramach Strategic Petroleum Reserve (SPR). Łączna komercyjna pojemność naziemnych magazynów ropy w USA liczona jest w setkach milionów baryłek, przy czym dane szczegółowe są regularnie aktualizowane przez Energy Information Administration (EIA). SPR, czyli strategiczne rezerwy federalne, to osobna kategoria – według publicznie dostępnych danych ich pojemność projektowa wynosiła przez lata ok. 714 mln baryłek, choć rzeczywisty poziom napełnienia zmieniał się w ostatnich latach w wyniku interwencji rynkowych i sprzedaży części zapasów.
Szczególną rolę w amerykańskim systemie pełni hub magazynowo-przesyłowy Cushing w stanie Oklahoma. Jest on fizycznym punktem dostawy dla kontraktów terminowych na ropę typu WTI (West Texas Intermediate) notowanych na giełdzie NYMEX. To tam, w dziesiątkach kombinowanych terminali i zbiorników, koncentruje się ropa dopływająca z rurociągów ze złóż w Teksasie, Oklahomie, Dakocie Północnej i Kanadzie, a także przesyłana następnie do rafinerii oraz portów nad Zatoką Meksykańską. Pojemność operacyjna Cushing szacowana była w ostatnich latach na rząd kilkuset milionów baryłek, przy czym wartość ta uwzględnia zarówno zbiorniki firm logistycznych, jak i infrastrukturę należącą do koncernów naftowych.
Dopełnieniem amerykańskiego systemu są rozległe magazyny w portach nad Zatoką Meksykańską – Houston, Beaumont, Port Arthur czy Corpus Christi – które pełnią rolę bram eksportowych dla ropy i produktów naftowych. Po zniesieniu w 2015 r. wieloletniego zakazu eksportu ropy z USA, pojemność magazynowa w tych regionach była systematycznie rozbudowywana, aby obsłużyć rosnący wolumen dostaw na rynki europejskie i azjatyckie. Wraz ze wzrostem eksportu LNG z terminali takich jak Sabine Pass czy Freeport, region Zatoki stał się jednym z największych na świecie skupisk infrastruktury naftowo-gazowej, w którym magazyny ropy i gazu współistnieją na ograniczonej przestrzeni z instalacjami petrochemicznymi i rafineryjnymi.
Bliski Wschód: kluczowe magazyny przy szlakach morskich
Bliski Wschód, jako region odpowiadający za znaczną część globalnego wydobycia i eksportu ropy, dysponuje ogromnymi pojemnościami magazynowymi. Mają one zarówno charakter techniczny – zapewniają ciągłość załadunku zbiornikowców i stabilizują pracę pól naftowych – jak i strategiczny, pozwalając na szybkie reagowanie na napięcia w cieśninie Ormuz czy wokół Morza Czerwonego.
Arabia Saudyjska, największy eksporter ropy na świecie, rozwinęła wielkoskalowe magazyny w pobliżu swoich głównych terminali, takich jak Ras Tanura nad Zatoką Perską czy Yanbu nad Morzem Czerwonym. Wewnętrzne zapasy operacyjne Saudi Aramco, rozproszone w wielu lokalizacjach, pozwalają utrzymać stabilny poziom eksportu nawet przy przejściowych problemach na polach wydobywczych. Ponadto kraj ten rozwinął infrastrukturę magazynową poza własnym terytorium, m.in. w Japonii, gdzie saudyjska ropa przechowywana jest w lokalnych terminalach jako bufor dla azjatyckich odbiorców.
Znaczącymi hubami magazynowymi ropy i produktów naftowych w regionie są także Zjednoczone Emiraty Arabskie, Oman i Katar. Port Fujairah w ZEA, położony poza cieśniną Ormuz nad Zatoką Omańską, dysponuje jednymi z największych na świecie zbiornikowych terminali paliwowych. Rozwój tamtejszej infrastruktury miał na celu zmniejszenie ryzyka związanego z ewentualnym zablokowaniem Ormuzu – ropa i produkty mogą być przesyłane rurociągami z pól wydobywczych w głębi półwyspu naftowego bez konieczności przechodzenia przez newralgiczną cieśninę.
Europa i Azja: Rotterdam, Singapur i inne globalne huby
W Europie największą koncentracją magazynów ropy i produktów naftowych jest obszar portu Rotterdam w Holandii. To jeden z kluczowych węzłów logistycznych dla całego kontynentu, gdzie łączą się morskie dostawy ropy z Atlantyku, Bliskiego Wschodu, Afryki oraz eksport produktów naftowych z europejskich rafinerii. Infrastruktura magazynowa Rotterdamskiego kompleksu obejmuje setki zbiorników różnych rozmiarów, przeznaczonych zarówno dla ropy surowej, jak i benzyny, diesla, paliwa lotniczego, oleju opałowego czy komponentów petrochemicznych. Pojemności liczone są łącznie w dziesiątkach milionów metrów sześciennych, co czyni ten obszar jednym z największych hubów paliwowych na świecie.
W Azji analogiczną rolę pełni Singapur – globalny ośrodek bunkrowania statków, handlu produktami naftowymi i rafinacji. Magazyny zlokalizowane na wyspach Jurong i Pulau Bukom, a także w innych częściach portu, obsługują przepływy surowca i paliw między Bliskim Wschodem, Australią, Azją Południowo-Wschodnią i Dalekim Wschodem. Singapur jest jednym z głównych punktów odniesienia dla cen paliw morskich oraz produktów naftowych w regionie Azji i Pacyfiku, a więc pojemności magazynowe przekładają się bezpośrednio na płynność rynku i zdolność do absorpcji szoków popytowo-podażowych.
Osobną kategorią są strategiczne magazyny rezerw ropy w krajach OECD, tworzone w ramach zobowiązań wobec IEA. Państwa te są zobowiązane do utrzymywania zapasów odpowiadających co najmniej 90 dniom netto importu ropy. Rezerwy mogą być przechowywane zarówno w podziemnych kawernach, jak i w naziemnych zbiornikach, a ich uruchamianie odbywa się skoordynowanie w sytuacjach kryzysowych. Korea Południowa, Japonia czy kraje Europy Zachodniej dysponują w ten sposób rozległą infrastrukturą strategiczno-komercyjną, przy czym część pojemności bywa wynajmowana przez państwowe agencje koncernom naftowym.
Największe magazyny gazu ziemnego i LNG
Gaz ziemny, ze względu na swoje właściwości fizyczne, wymaga znacznie bardziej złożonej infrastruktury magazynowej niż ropa. Składowany jest przede wszystkim w naturalnych strukturach geologicznych – wyeksploatowanych złożach gazu, złożach ropy, wodonośnych poziomach skalnych oraz kawernach solnych – a w przypadku LNG także w ogromnych kriogenicznych zbiornikach naziemnych. Według danych branżowych całkowita pojemność podziemnych magazynów gazu na świecie liczona jest w setkach miliardów metrów sześciennych, przy czym największe skupiska znajdują się w Europie, Ameryce Północnej, Rosji oraz Chinach.
Europa: magazyny sezonowe i bezpieczeństwo energetyczne
Kryzys gazowy lat 2021–2022, związany z ograniczeniem dostaw z Rosji i gwałtownym wzrostem cen, uwypuklił strategiczne znaczenie europejskich magazynów gazu. Unia Europejska, wdrażając rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa dostaw, zobowiązała państwa członkowskie do osiągania wysokich poziomów napełnienia zapasów przed sezonem grzewczym – celu rzędu 90% lub więcej. W efekcie znaczenie takich obiektów jak Rehden w Niemczech, Bergermeer w Holandii czy Haidach w Austrii stało się przedmiotem debaty publicznej i negocjacji politycznych.
Rehden w Dolnej Saksonii jest jednym z największych magazynów gazu w Europie, o pojemności sięgającej kilku miliardów metrów sześciennych. Powstał w wyeksploatowanym złożu gazowym i przez lata był znacznie powiązany z rosyjskimi dostawami. Zdolność do szybkości zatłaczania i odbioru gazu z Rehden ma kluczowe znaczenie dla zasilania niemieckiego systemu przesyłowego, a pośrednio również dla sąsiednich krajów.
Bergermeer w Holandii jest z kolei jednym z największych magazynów typu open-access, działającym na zasadach rynkowych. Jego pojemność czynna, liczona w miliardach metrów sześciennych, wykorzystywana jest przez wielu graczy – koncerny gazowe, traderów, a także przedsiębiorstwa energetyczne z innych krajów. Istotnym walorem Bergermeer jest wysoka elastyczność pracy, pozwalająca na szybkie zmiany kierunku przepływów i intensywne wykorzystanie w sytuacjach skokowego wzrostu popytu na gaz.
Austriański Haidach, choć geograficznie zlokalizowany w pobliżu granicy z Niemcami, odgrywa podobną rolę dla Europy Środkowej. Magazyn ten, zbudowany w dawnej strukturze złożowej, przez długi czas był silnie zintegrowany z rosyjskim systemem dostaw. Po zmianach geopolitycznych jego wykorzystanie i zarządzanie znalazło się w centrum uwagi regulatorów oraz operatorów sieci przesyłowych, a dyskusje dotyczyły m.in. dostępu stron trzecich i warunków taryfowych.
W Polsce największym magazynem gazu jest obiekt w Wierzchowicach, o pojemności czynnej przekraczającej miliard metrów sześciennych, rozbudowywany stopniowo wraz z transformacją krajowego rynku gazu. Wraz z innymi magazynami – m.in. kawernowymi w Mogilnie czy Kosakowie – tworzy on system pozwalający na sezonowe bilansowanie popytu oraz zwiększanie odporności na zakłócenia importu. Znaczenie tych obiektów wzrosło po uruchomieniu terminalu LNG w Świnoujściu i gazociągu Baltic Pipe, gdyż wymagają one możliwości elastycznego wprowadzania i wycofywania dużych wolumenów gazu z systemu.
Rosja, Ameryka Północna i Azja: skala kontynentalna
Rosja, dysponująca jednym z największych na świecie systemów przesyłowych gazu i olbrzymimi zasobami surowca, rozwinęła również rozbudowaną infrastrukturę magazynową. Magazyny podziemne w dawnych złożach gazowych i wodonośnych pełnią przede wszystkim funkcję sezonowego bilansowania dostaw na ogromnym obszarze Federacji Rosyjskiej, gdzie różnice temperatur i zapotrzebowania pomiędzy poszczególnymi regionami są skrajne. Dostępne informacje wskazują, że łączna pojemność podziemnych magazynów gazu w Rosji należy do największych na świecie, sięgając kilkudziesięciu miliardów metrów sześciennych, choć szczegółowe dane bywają trudne do zweryfikowania z uwagi na ograniczoną przejrzystość części infrastruktury.
W Ameryce Północnej, obejmującej USA, Kanadę i Meksyk, magazyny gazu rozwijano równolegle z rozbudową sieci gazociągowej i liberalizacją rynku. Stany Zjednoczone posiadają setki podziemnych obiektów magazynowych o łącznej pojemności sięgającej szeregu dziesiątek miliardów metrów sześciennych. Znajdują się one zarówno w wyeksploatowanych złożach, jak i w strukturach solnych, szczególnie popularnych w regionach o odpowiedniej geologii – np. w Teksasie czy na środkowym zachodzie. Te ostatnie wyróżniają się bardzo wysoką mocą odbioru i zatłaczania, dzięki czemu są idealne do pokrywania krótkoterminowych szczytów popytu, na przykład w czasie silnych fal mrozu.
W Azji rozwój infrastruktury magazynowej przyspieszył w ostatnich latach wraz ze wzrostem znaczenia gazu w miksie energetycznym Chin, Indii, Pakistanu czy krajów ASEAN. Chiny, jako największy konsument energii na świecie, inwestują intensywnie zarówno w magazyny w wyeksploatowanych złożach, jak i w kawernach solnych. Dążą w ten sposób do ograniczenia wahań cen gazu na rynku krajowym oraz do zmniejszenia zależności od importu LNG w okresach zimowego szczytu. Podobne procesy obserwowane są w Indiach, gdzie rozwój sieci gazociągowej i terminali LNG wymusza rozbudowę pojemności magazynowych, choć nadal są one znacznie skromniejsze niż w Europie czy Ameryce Północnej.
LNG i naziemne zbiorniki kriogeniczne
Osobną kategorię magazynowania gazu stanowią terminale LNG, wyposażone w ogromne zbiorniki kriogeniczne, w których metan w stanie ciekłym przechowywany jest w temperaturze ok. –162°C. Tego typu obiekty są kluczowe dla globalnego handlu gazem skroplonym, umożliwiając jego tymczasowe gromadzenie po stronie eksportera i importera. Pojedynczy naziemny zbiornik LNG może mieć pojemność rzędu 160–200 tys. m³, a duże terminale dysponują często kilkoma takimi zbiornikami, co daje łączną pojemność przekraczającą 0,5–1 mln m³ LNG. Przeliczenie na energię gazu w stanie lotnym daje wartości rzędu kilku do kilkunastu miliardów kWh.
Największe skupiska terminali LNG znajdują się m.in. w Zatoce Meksykańskiej w USA, w Katarze, Australii, Japonii, Korei Południowej oraz w coraz większym stopniu w Europie – zarówno na wybrzeżach Atlantyku i Morza Północnego, jak i w basenie Morza Śródziemnego oraz Bałtyku. W ostatnich latach pojawiły się także liczne pływające jednostki FSRU (Floating Storage and Regasification Unit), które łączą funkcję magazynową z możliwością regazyfikacji LNG. Choć ich pojemność jest mniejsza niż największych terminali lądowych, pełnią ważną rolę interwencyjną i zwiększają elastyczność systemów gazowych, umożliwiając szybkie uruchomienie zdolności importowych w nowych lokalizacjach.
Technologie magazynowania, ryzyka i przyszłe kierunki rozwoju
Największe magazyny ropy i gazu wykorzystują zróżnicowane technologie inżynieryjne i wymagają zaawansowanych systemów monitoringu, aby zapewnić bezpieczeństwo pracy, minimalizować straty surowca oraz ograniczać wpływ na środowisko. W miarę postępu transformacji energetycznej rola tej infrastruktury będzie się zmieniać, ale nie zniknie – przeciwnie, wiele z istniejących struktur może znaleźć nowe zastosowania, np. w magazynowaniu wodoru lub dwutlenku węgla.
Podziemne magazyny w złożach i kawernach solnych
Podziemne magazyny gazu w wyeksploatowanych złożach ropy i gazu opierają się na istniejącej strukturze geologicznej, która pierwotnie zatrzymywała węglowodory przez miliony lat. Złoże takie, po zakończeniu wydobycia, jest odpowiednio przystosowywane do cyklicznego zatłaczania i odbierania gazu. Wymaga to m.in. uszczelnienia odwiertów, budowy instalacji powierzchniowych oraz wdrożenia systemów monitoringu ciśnienia, składu gazu i ewentualnych wycieków. Zaletą tego typu magazynów jest stosunkowo duża pojemność i dobre parametry ekonomiczne, wadą – ograniczona moc odbioru i zatłaczania w porównaniu z kawernami solnymi.
Kawerny solne są tworzone w skałach solnych metodą ługowania – wstrzykiwana jest woda, która rozpuszcza sól, a następnie powstały roztwór jest wypompowywany na powierzchnię. Uzyskane w ten sposób puste przestrzenie, po odpowiednim przygotowaniu, są doskonałymi magazynami gazu: charakteryzują się bardzo dobrą szczelnością, wysoką wytrzymałością mechaniczna skały i możliwością szybkiej zmiany ciśnienia. Z tego powodu kawerny są chętnie wykorzystywane jako magazyny szczytowe, umożliwiające pokrywanie szybkich wahań zapotrzebowania. W kawernach solnych można magazynować nie tylko gaz ziemny, ale także LPG, benzynę, olej napędowy, a w perspektywie również wodór techniczny.
Technologie podziemnego magazynowania wymagają jednak starannego zarządzania ryzykiem. Kluczowe wyzwania obejmują kontrolę migracji gazu w górotworze, stabilność mechaniczną komór, monitorowanie sejsmiczne oraz zapobieganie skażeniu wód gruntowych. W przypadku soli szczególną uwagę zwraca się na długoterminową stabilność kawern i ryzyko zjawisk deformacyjnych. Wyciek gazu z dużego magazynu mógłby prowadzić do szkód środowiskowych, ryzyka wybuchu oraz emisji metanu – silnego gazu cieplarnianego – dlatego standardy bezpieczeństwa i systemy nadzoru są stopniowo zaostrzane.
Naziemne zbiorniki ropy i LNG: bezpieczeństwo i cyfryzacja
Naziemne magazyny ropy i produktów naftowych, choć technologicznie prostsze niż podziemne struktury gazowe, również stanowią istotne wyzwanie inżynieryjne. Wielkoskalowe zbiorniki stalowe muszą być projektowane z uwzględnieniem naprężeń termicznych, korozji, możliwych przemieszczeń gruntu oraz oddziaływań sejsmicznych. Coraz częściej stosuje się zaawansowane systemy powłok antykorozyjnych, monitoring grubości ścian zbiorników metodami nieniszczącymi oraz cyfrowe modele obciążeniowe. W wielu nowoczesnych terminalach funkcjonują zintegrowane systemy zarządzania aktywami (Asset Management), wykorzystujące dane z czujników i inspekcji do planowania przeglądów i remontów.
W przypadku magazynów LNG kluczowe są kwestie izolacji termicznej i bezpieczeństwa kriogenicznego. Zbiorniki dwupłaszczowe z membraną, używane na największych terminalach, muszą zapewniać minimalne straty chłodu i bardzo niską przepuszczalność gazu. Utrata szczelności czy niewystarczająca wentylacja mogą prowadzić do gromadzenia się mieszanin wybuchowych, dlatego standardy projektowe (np. normy EN, API) przewidują wielopoziomowe zabezpieczenia, w tym systemy detekcji metanu, bariery przeciwrozlewowe, strefy bezpieczeństwa czy redundantne systemy zasilania awaryjnego.
Cyfryzacja procesów eksploatacji magazynów jest coraz silniejszym trendem w przemyśle. Wykorzystuje się modele numeryczne do prognozowania zachowania gazu w złożach, analizy scenariuszy napełniania i opróżniania, optymalizacji mocy sprężania oraz minimalizacji strat energii. Dane z tysięcy czujników – ciśnienia, temperatury, składu, poziomu napełnienia – są agregowane w systemach SCADA i analizowane z użyciem algorytmów uczenia maszynowego, co pozwala na wczesne wykrywanie anomalii i zapobieganie awariom.
Magazyny w realiach transformacji energetycznej
Postępująca transformacja energetyczna i dążenia do neutralności klimatycznej rodzą pytanie o przyszłość największych magazynów ropy i gazu. Z jednej strony, przewidywany spadek zapotrzebowania na paliwa kopalne w perspektywie kilku dekad sugeruje, że część obecnych pojemności może stać się nadmiarowa. Z drugiej strony, rosnąca rola energii odnawialnej, charakteryzującej się zmienną produkcją, zwiększa potrzebę elastycznych systemów magazynowania energii, w tym paliw gazowych o niskiej lub zerowej emisji netto.
Jednym z głównych kierunków rozwoju jest adaptacja istniejących struktur do magazynowania wodoru – zarówno zielonego, produkowanego z OZE, jak i niebieskiego, powstającego z gazu ziemnego z wychwytem CO₂. Kawerny solne są uznawane za szczególnie obiecujące miejsce dla wielkoskalowego składowania wodoru, ze względu na wysoką szczelność skały i możliwość pracy przy dużych zakresach ciśnień. Prowadzonych jest szereg projektów pilotażowych w Europie i Ameryce Północnej, analizujących m.in. oddziaływanie wodoru na materiał rur, uszczelnienia oraz samą sól. W dłuższej perspektywie możliwe jest powstanie całych klastrów magazynowania wodoru, wykorzystujących infrastrukturę dziś używaną do gazu ziemnego.
Równolegle rozwijane są projekty geologicznego składowania CO₂ (CCS – Carbon Capture and Storage). Część technologii i know-how z zakresu podziemnego magazynowania gazu znajduje tu bezpośrednie zastosowanie – podobne są zagadnienia związane z integralnością nadkładu, uszczelnieniem odwiertów oraz monitoringiem migracji płynów w górotworze. Największe magazyny gazu mogą w przyszłości zostać uzupełnione przez wielkoskalowe magazyny CO₂, co stworzy nową gałąź przemysłu usług geologicznych.
Przemysł naftowo-gazowy stoi tym samym przed złożonym zadaniem: musi zapewnić bezpieczeństwo i stabilność dostaw tradycyjnych surowców, utrzymując i modernizując istniejące magazyny, a jednocześnie przygotować się do stopniowej zmiany roli tej infrastruktury w gospodarce niskoemisyjnej. Inwestycje w monitoring środowiskowy, ograniczanie emisji metanu, poprawę efektywności energetycznej sprężarek i instalacji, a także stopniowe dostosowywanie norm technicznych do nowych mediów (wodór, CO₂) będą determinować przyszłą wartość i znaczenie największych magazynów ropy i gazu na świecie.
