Węgiel szklasty jest jednym z najbardziej intrygujących i niedocenianych materiałów węglowych, łącząc cechy tradycyjnych paliw stałych z właściwościami charakterystycznymi dla materiałów amorficznych i technicznych. Z jednej strony jest surowcem naturalnym, powstającym w wyniku procesów geologicznych, z drugiej natomiast – przedmiotem zaawansowanych badań nad nowoczesnymi zastosowaniami w przemyśle energetycznym, chemicznym i materiałowym. Zrozumienie jego budowy, metod pozyskiwania oraz możliwości wykorzystania ma znaczenie nie tylko dla klasycznego górnictwa, ale również dla rozwoju nowoczesnych technologii węglowych i niskoemisyjnej gospodarki.

Charakterystyka i budowa węgla szklastego

Węgiel szklasty (często określany jako składnik litotypowy węgla kamiennego) to specyficzny rodzaj masy węglowej, który w przekroju ma charakterystyczny, lśniący, „szklany” wygląd. W odróżnieniu od matowego węgla matowego (duritu) czy drobnolaminowanego węgla pasiastego, węgiel szklasty wyróżnia się silnym połyskiem, stosunkowo jednorodną strukturą oraz specyficznymi właściwościami mechanicznymi i chemicznymi.

Podstawą jego powstania są nagromadzone w przeszłości geologicznej szczątki roślinne, które ulegały procesom torfienia, diagenezy i metamorfizmu. W miarę wzrostu ciśnienia i temperatury, a także stopniowej utraty tlenu i wodoru, następowało wzbogacanie masy organicznej w węgiel pierwiastkowy. W efekcie powstała struktura o znacznie wyższej zawartości węgla, o mniejszej porowatości i wyższej gęstości niż w pierwotnym materiale roślinnym.

Pod względem mikroskopowym węgiel szklasty zalicza się do tzw. macerałów, czyli drobnych składników petrograficznych węgla. Najczęściej utożsamiany jest z grupą witrynitu, który wywodzi się z tkanek drzewnych, kory i miąższu roślin lądowych. Cechą charakterystyczną jest stosunkowo jednorodna, masywna budowa oraz wyraźny połysk pod światłem odbitym, co odróżnia go od innych macerałów, takich jak inertynit czy liptinit.

Właściwości fizyczne węgla szklastego obejmują:

• wysoki połysk i gładką powierzchnię przełamu, przypominającą szkło,
• dość wysoką twardość jak na materiał węglowy – kruchy przełam,
• stosunkowo wysoką gęstość nasypową,
• ograniczoną porowatość otwartą, co wpływa na przepuszczalność gazów i cieczy,
• często znaczną skłonność do pękania w określonych kierunkach strukturalnych.

Od strony chemicznej węgiel szklasty charakteryzuje się podwyższoną zawartością pierwiastka węgla, względnie niską zawartością lotnych składników (w porównaniu z młodszymi, mniej uwęglonymi surowcami) oraz niską zawartością tlenu i wodoru. Taki skład ma znaczenie zarówno w procesach spalania, jak i podczas przeróbki chemicznej (np. pirolizy, zgazowania).

Z punktu widzenia technologicznego istotna jest również zawartość domieszek mineralnych – popiołu. Węgiel szklasty może zawierać wtrącenia siarczków, krzemianów czy węglanów, które później wpływają na temperaturę mięknięcia popiołu, skłonność do spiekania oraz powstawanie osadów w kotłach energetycznych. Analiza petrograficzna i chemiczna węgla szklastego jest więc kluczowa przy projektowaniu technologii jego wykorzystania.

Proces powstawania i metody pozyskiwania węgla szklastego

Choć węgiel szklasty jest składnikiem naturalnym powstałym w wyniku długotrwałych procesów geologicznych, to sposób jego identyfikacji, wydobycia i rozdzielania od innych frakcji węglowych wymaga odrębnego podejścia. W pewnych zastosowaniach przemysłowych poszukuje się złóż szczególnie bogatych w składniki o wysokim połysku i odpowiedniej strukturze, a w innych – węgiel szklasty jest jednym z wielu składników mieszanki, którą poddaje się przeróbce.

Warunki geologiczne i geneza

Powstawanie węgla szklastego wiąże się bezpośrednio ze stopniem uwęglenia (ranką węgla). W złożach węgla kamiennego, zwłaszcza o wyższej rankze (od węgla gazowego po antracyty), udział masy o charakterze szklistym staje się coraz większy. Na etapie torfowiska pierwotny materiał organiczny jest jeszcze miękki, silnie uwodniony i bogaty w tlen. Wraz z narastaniem nadkładu osadów dochodzi do kompakcji, odwadniania i stopniowego wzrostu ciśnienia, a także temperatury. W efekcie torf przechodzi w lignit (węgiel brunatny), a następnie – w dobrze uwęglony węgiel kamienny.

Na pewnym etapie tego procesu dochodzi do przeorganizowania struktury organicznej na poziomie molekularnym: rosną stosunki C/H i C/O, rozwijają się większe skupiska pierścieni aromatycznych, a część struktury ulega przejściu w formę bardziej uporządkowaną, choć nadal amorficzną w skali makroskopowej. To właśnie w tych warunkach kształtują się jednostki, z których później tworzy się węgiel szklasty – jednorodny, lśniący, o dużej zawartości węgla.

Ważnym czynnikiem jest też skład florystyczny pierwotnych roślin. Tkanki drzewne, korzeniowe i fragmenty kory mają predyspozycje do tworzenia macerałów z grupy witrynitu, które z czasem, przy odpowiednim przebiegu procesów diagenezy, przeobrażają się w formy o szklistym połysku i zwartej budowie.

Identyfikacja petrograficzna

W nowoczesnym górnictwie i przemyśle węglowym stosuje się metody mikroskopowe oraz analityczne do identyfikacji poszczególnych macerałów. Węgiel szklasty, ze względu na silny połysk i jednorodność, jest stosunkowo łatwy do rozpoznania w świetle odbitym. Do analizy wykorzystuje się specjalistyczne mikroskopy refleksyjne, umożliwiające pomiar refleksyjności witrynitu – jednego z kluczowych parametrów charakteryzujących stopień uwęglenia.

Na tej podstawie można określić udział objętościowy węgla szklastego w próbce, co ma znaczenie dla oceny jakości surowca, jego przydatności koksowniczej czy energetycznej. Wysoki udział składnika szklistego często koreluje z wyższą wartością opałową, ale jednocześnie może wiązać się z większą kruchością i innymi cechami wpływającymi na spiekalność węgla.

Wydobycie i przeróbka

W praktyce kopalnianej węgiel szklasty nie jest zwykle wydobywany jako osobny surowiec, ale jako część urobku węglowego. Jednak w toku przeróbki mechanicznej – sortowania, kruszenia i wzbogacania – można uzyskać koncentraty o podwyższonej zawartości określonych typów macerałów. Stosuje się metody grawitacyjne, flotacyjne i ciężkie ciecze, które wykorzystują różnice w gęstości poszczególnych składników.

Węgiel szklasty, jako frakcja o stosunkowo zwartej budowie i określonej gęstości, może w niektórych układach separacji zachowywać się inaczej niż porowate składniki matowe czy mineralne. Dzięki temu możliwe jest pozyskiwanie koncentratów szczególnie przydatnych w koksownictwie lub w procesach przeróbki chemicznej. W zaawansowanych zakładach przeróbki węgla stosuje się dodatkowe metody optycznego sortowania, oparte na analizie obrazu, które pozwalają rozróżniać fragmenty o różnym połysku i barwie, co pośrednio wskazuje na ich przynależność do węgla szklastego lub matowego.

Synteza materiałów o charakterze szklistym

Obok naturalnego węgla szklastego coraz większe znaczenie mają węglowe materiały o charakterze szklistym otrzymywane w drodze syntezy. Mowa tu o tzw. karbonach szklistych (glassy carbon), które choć różnią się genezą, mają podobny, lśniący, pseudo-szklany przełam i wysoką zawartość węgla w postaci amorficznej. Powstają one poprzez pirolizę wybranych polimerów lub żywic (np. fenolowo-formaldehydowych) w kontrolowanych warunkach atmosfery obojętnej.

Proces obejmuje formowanie kształtki z polimeru, następnie jej powolne nagrzewanie do wysokich temperatur, od kilku setek do ponad 2000°C. W trakcie pirolizy następuje usuwanie lotnych składników i reorganizacja struktury węglowej, prowadząca do wytworzenia gęstej, nieporowatej masy węglowej o wysokiej odporności chemicznej i cieplnej. Choć nie jest to „węgiel szklasty” w geologicznym znaczeniu, wiele właściwości użytkowych ma z nim wspólny mianownik: kruchy przełam, wysoki połysk, relatywnie niska przewodność cieplna przy jednocześnie dobrej przewodności elektrycznej (zależnie od odmiany).

Połączenie badań nad naturalnym węglem szklistym z rozwojem karbonów szklistych pozwala poszerzać bazę wiedzy o strukturze niekrystalicznych form węgla oraz ich potencjale aplikacyjnym w nowoczesnym przemyśle.

Zastosowania węgla szklastego w przemyśle i energetyce

Znaczenie praktyczne węgla szklastego wynika zarówno z jego roli jako składnika klasycznego paliwa węglowego, jak i z potencjału do wykorzystania w bardziej zaawansowanych procesach chemicznych i materiałowych. W wielu gałęziach przemysłu ocenia się udział węgla szklastego w mieszankach, aby precyzyjnie sterować parametrami technologicznymi końcowego produktu.

Energetyka zawodowa i ciepłownictwo

W klasycznym ujęciu węgiel szklasty jest częścią paliwa węglowego wykorzystywanego w elektrowniach i elektrociepłowniach. Jego wysoka zawartość węgla i umiarkowana ilość lotnych składników wpływają na wartość opałową i kształtują charakterystykę spalania. W praktyce ważne są takie parametry jak:

• wartość opałowa (MJ/kg),
• zawartość popiołu i siarki,
• skłonność do spiekania się w strefie żaru,
• wielkość i struktura ziaren po rozdrobnieniu.

Węgiel szklasty, jako składnik lśniący i masywny, często tworzy ziarna o wyraźnej, kruchej strukturze. Ich rozdrobnienie podczas mielenia w młynach kulowych lub walcowych prowadzi do uzyskania mieszanek o określonej granulometrii, która przekłada się na charakter płomienia i stabilność procesu spalania. W nowoczesnych kotłach pyłowych dąży się do uzyskania pyłu węglowego o wysokiej reaktywności, ale jednocześnie o niskiej tendencji do tworzenia żużla i spieków. Udział węgla szklastego w mieszance wpływa na te właściwości, dlatego w procesach doboru paliwa energetycznego coraz częściej wykorzystuje się szczegółową analizę petrograficzną.

W dobie transformacji energetycznej, gdy rośnie presja na ograniczanie emisji dwutlenku węgla i zanieczyszczeń, węgiel szklasty pozostaje surowcem przejściowym. Z jednej strony jest częścią konwencjonalnych paliw kopalnych, z drugiej – może być wykorzystany w technologiach bardziej zaawansowanych, takich jak zgazowanie węgla czy produkcja paliw syntetycznych, gdzie liczy się jednorodność strukturalna i określona wartość opałowa.

Koksownictwo i metalurgia

W przemyśle stalowym i żelaznym ogromne znaczenie ma zdolność węgla do tworzenia koksu o odpowiednich parametrach wytrzymałościowych, reakcyjności i porowatości. Węgiel szklasty, będąc macerałem z grupy witrynitu, pełni kluczową rolę w procesie koksowania. Podczas pirolizy węgla w wysokiej temperaturze, w warunkach beztlenowych, składniki szklisto-witrynitowe ulegają uplastycznieniu, tworząc fazę ciekłą, z której po odgazowaniu powstaje porowata struktura koksu.

Im korzystniejszy udział węgla szklastego o właściwościach uplastyczniających, tym lepsze parametry spieku koksowego – większa wytrzymałość mechaniczna, odpowiednia wielkość porów oraz stabilność termiczna. Zbyt mały udział składników szklistych prowadzi do powstawania koksu kruchego, natomiast ich nadmiar lub niekorzystne połączenie z innymi macerałami może powodować powstawanie struktur o zbyt małej porowatości i niższej reakcyjności. Dlatego zakłady koksownicze starannie dobierają mieszanki, analizując m.in. rozkład macerałów, aby uzyskać produkt optymalny dla potrzeb wielkich pieców i pieców odlewniczych.

Współczesne technologie koksownicze, nastawione na ograniczanie emisji zanieczyszczeń oraz odzysk cennych produktów ubocznych (benzolu, amoniaku, smoły węglowej), coraz częściej korzystają z modelowania komputerowego procesów. W tych modelach uwzględnia się właściwości poszczególnych frakcji węglowych, w tym węgla szklastego, aby przewidzieć przebieg uplastyczniania, pęcznienia i rozwoju struktury koksu w czasie.

Przemysł chemiczny i procesy zgazowania

Węgiel szklasty, jako składnik węgla kamiennego o wysokiej zawartości węgla pierwiastkowego, jest atrakcyjnym surowcem w procesach zgazowania i pirolizy, które stanowią podstawę tzw. chemii węgla. W procesach zgazowania w obecności pary wodnej, tlenu lub dwutlenku węgla powstają mieszaniny gazowe, takie jak gaz syntezowy (CO + H₂), które można dalej wykorzystać do produkcji paliw syntetycznych, metanolu czy innych związków chemicznych.

Jednorodna struktura węgla szklastego sprzyja kontrolowanemu przebiegowi reakcji, zwłaszcza w reaktorach o wysokiej temperaturze i ciśnieniu. W porównaniu z węglem bardziej porowatym i „nieuporządkowanym” może zapewniać bardziej powtarzalne właściwości reakcyjne. W praktyce jednak wykorzystuje się całe spektrum frakcji węglowych, a udział węgla szklastego jest jednym z czynników uwzględnianych w optymalizacji składu wsadu do zgazowania.

Produkty pirolizy węgla, takie jak smoła węglowa, zawierają szeroką gamę związków aromatycznych, wykorzystywanych do otrzymywania barwników, żywic, plastyfikatorów czy leków. Struktura węgla szklastego, bogata w pierścienie aromatyczne, wpływa na skład i jakość produktów lotnych, co ma znaczenie w projektowaniu instalacji chemicznych opartych o surowce węglowe.

Znaczenie gospodarcze i perspektywy rozwoju

Choć węgiel szklasty rzadko pojawia się w debacie publicznej jako osobna kategoria surowca, jego rola w gospodarce jest znacząca poprzez wpływ na jakość paliw węglowych, koksu i produktów chemicznych. Zrozumienie jego właściwości staje się szczególnie istotne w kontekście transformacji energetycznej, kiedy tradycyjne wykorzystanie węgla jest stopniowo ograniczane, a jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na wysoko przetworzone produkty węglowe.

Rola w krajach o rozwiniętym górnictwie

W państwach dysponujących dużymi zasobami węgla kamiennego – takich jak Polska, Chiny, Australia czy Rosja – udział węgla szklastego w złożach wpływa na kierunki eksploatacji oraz strategie inwestycyjne w sektorze górniczym. Złoża o wyższym stopniu uwęglenia i znacznym udziale składników lśniących mogą być szczególnie cenione w koksownictwie i w zaawansowanych procesach chemicznych, co podnosi ich wartość ekonomiczną w porównaniu z mniej wartościowymi zasobami.

W praktyce oznacza to, że kopalnie prowadzą szczegółowe rozpoznanie petrograficzne pokładów, aby określić rozkład macerałów i zaplanować optymalny sposób wydobycia oraz sprzedaży surowca. Wysokiej jakości węgiel koksowy, bogaty we frakcję szklistą, uzyskuje wyższe ceny na rynkach międzynarodowych, co przekłada się na bilans handlowy i dochody przedsiębiorstw. Z kolei węgiel energetyczny, niezależnie od udziału węgla szklastego, jest coraz częściej poddawany dodatkowym kryteriom – takim jak emisyjność, zawartość siarki czy możliwość zastosowania w instalacjach z wychwytem CO₂.

Nowoczesne materiały węglowe i badania naukowe

Intensywny rozwój nauki o materiałach węglowych sprawia, że naturalny węgiel szklasty staje się punktem odniesienia dla nowych klas materiałów, takich jak szklisty węgiel techniczny, węgle aktywne o kontrolowanej strukturze, a także kompozyty węglowe. Badania nad strukturą amorficznych form węgla, ich porowatością, przewodnictwem elektrycznym i odpornością chemiczną znajdują bezpośrednie przełożenie na dziedziny takie jak elektrochemia, nanotechnologia czy inżynieria powierzchni.

Karbon szklisty (glassy carbon), otrzymywany drogą pirolizy polimerów, jest wykorzystywany m.in. jako materiał elektrodowy w elektroanalizie, w ogniwach paliwowych i w zaawansowanych biosensorach. Łączy w sobie odporność chemiczną, relatywnie dobrą przewodność elektryczną oraz możliwość precyzyjnego kształtowania mikrostruktury powierzchni. Wiele z jego właściwości opisuje się, korzystając z doświadczeń zdobytych przy badaniach naturalnych form szklistych w węglu kamiennym.

Jednocześnie rośnie zainteresowanie modyfikacją powierzchni materiałów węglowych – poprzez domieszkowanie heteroatomami (azot, tlen, siarka) czy naniesienie warstw nanostrukturalnych (np. grafenu). Dzięki temu można kontrolować właściwości katalityczne, sorpcyjne i elektrochemiczne materiałów, tworząc np. wydajne katalizatory do reakcji redukcji tlenu lub wydzielania wodoru. W tych zastosowaniach znajomość zachowania struktur szklistych i półuporządkowanych ma istotne znaczenie dla projektowania nowej generacji komponentów.

Aspekty środowiskowe i transformacja energetyczna

W kontekście globalnej polityki klimatycznej wykorzystanie węgla – niezależnie od jego formy, w tym węgla szklastego – jest przedmiotem intensywnych dyskusji. Kluczowe wyzwanie polega na tym, by utrzymać korzyści płynące z wysokiej gęstości energetycznej węgla i jego wszechstronności chemicznej, jednocześnie ograniczając emisje gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń.

Jednym z kierunków jest rozwój technologii wychwytu, składowania i wykorzystania dwutlenku węgla (CCS/CCU) w połączeniu z wysokosprawnymi blokami energetycznymi opalanymi węglem o kontrolowanym składzie, w tym znacznym udziale węgla szklastego zapewniającego wysoką wartość opałową i powtarzalne parametry spalania. Innym podejściem jest zgazowanie węgla z wykorzystaniem nowoczesnych reaktorów, co umożliwia łatwiejszy wychwyt CO₂ i produkcję paliw syntetycznych oraz surowców chemicznych o wyższej wartości dodanej.

Równolegle rozwijają się koncepcje gospodarki obiegu zamkniętego, w której materiały węglowe – naturalne i syntetyczne – są wykorzystywane w sposób bardziej efektywny, z naciskiem na recykling, minimalizację odpadów i zamykanie cykli surowcowych. Węgiel szklasty, zarówno w formie naturalnej, jak i w postaci nowoczesnych karbonów szklistych, może odgrywać w tych koncepcjach rolę trwałego nośnika struktury węglowej, używanego wielokrotnie, a nie jednorazowo spalanych paliw.

Wybrane ciekawostki i aspekty specjalistyczne

Oprócz klasycznych zastosowań przemysłowych węgiel szklasty wiąże się z szeregiem ciekawych zjawisk fizycznych, geologicznych i technologicznych, które przyciągają uwagę badaczy oraz inżynierów materiałowych.

Wpływ węgla szklastego na właściwości mechaniczne masy węglowej

Obecność masy szklistej w węglu kamiennym wpływa na jego zachowanie podczas wydobycia i przeróbki. W pokładach o dużym udziale węgla szklastego obserwuje się często ostrzejsze, bardziej kruche przełamy, co może prowadzić do zwiększonej skłonności do powstawania drobnej frakcji podczas urabiania i transportu. Ta drobna frakcja, mimo wysokiej wartości opałowej, jest trudniejsza w obsłudze logistycznej – pyli się, stwarza zagrożenie wybuchowe, wymaga specjalnych rozwiązań w zakresie transportu i magazynowania.

Jednocześnie odpowiednio wysoki udział węgla szklastego korzystnie wpływa na jednorodność zachowania materiału podczas mielenia i dozowania do kotłów czy pieców koksowniczych. Dlatego inżynierowie projektujący systemy transportu, kruszenia i mielenia uwzględniają charakter pokładu, w tym udział składników szklistych, aby dobrać parametry pracy urządzeń, odporność elementów konstrukcyjnych na ścieranie oraz systemy odpylania.

Reaktywność chemiczna i zachowanie podczas ogrzewania

W eksperymentach laboratoryjnych bada się szczegółowo zachowanie węgla szklastego podczas ogrzewania w różnych atmosferach (powietrze, azot, dwutlenek węgla, para wodna). Analizuje się m.in.:

• początek uplastyczniania,
• tempo wydzielania lotnych składników,
• rozwój porowatości,
• powstawanie struktur koksowych i resztkowego węgla.

Te informacje są kluczowe dla symulacji pracy reaktorów koksowniczych, zgazowarek czy pieców obrotowych. Węgiel szklasty, jako frakcja o stosunkowo jednorodnej strukturze, jest dobrym obiektem do budowy modeli fundamentalnych opisujących kinetykę przemian i mechanizmy reakcji, które następnie rozszerza się na bardziej złożone mieszaniny.

Porównanie z innymi formami węgla i materiałami amorficznymi

Na tle szerokiej rodziny materiałów węglowych węgiel szklasty zajmuje pośrednie miejsce między naturalnymi formami uwęglonej materii organicznej a wysoko przetworzonymi materiałami inżynierskimi. W porównaniu z grafitem ma strukturę znacznie mniej uporządkowaną, co skutkuje innymi właściwościami mechanicznymi i elektrycznymi. W relacji do węgli aktywnych jest mniej porowaty i ma niższą powierzchnię właściwą, ale za to większą gęstość i lepszą stabilność strukturalną.

Porównując z karbonem szklistym stosowanym w technice, można zauważyć podobieństwa w wyglądzie przełamu i wysokim połysku, ale również istotne różnice w czystości chemicznej, jednorodności oraz możliwości kontrolowania właściwości. Karbon szklisty produkowany z polimerów jest wolny od naturalnych domieszek mineralnych, dzięki czemu można go stosować w bardzo wymagających środowiskach, np. w aparaturze medycznej czy w elementach precyzyjnych.

Potencjał w technologiach niskoemisyjnych

W perspektywie kilku dekad przyszłość wykorzystania naturalnego węgla szklastego będzie uzależniona od tempa wdrażania odnawialnych źródeł energii, rozwoju magazynowania energii oraz zmian regulacyjnych. Jednak nawet przy znacznym ograniczeniu bezpośredniego spalania węgla, wiedza o strukturze i właściwościach węgla szklastego może znaleźć nowe zastosowania.

Jednym z obszarów jest rozwój materiałów elektrodowych do magazynowania energii – w akumulatorach litowo-jonowych, sodowo-jonowych czy superkondensatorach. Choć do tych celów wykorzystuje się głównie wysoko przetworzone formy węgla (grafit, węgle twarde, materiały nanostrukturalne), to koncepcje projektowania ich struktury wywodzą się ze zrozumienia przejść między formami amorficznymi a krystalicznymi. Węgiel szklasty, ze swoim amorficzno-aromatycznym charakterem, stanowi przykład naturalnego materiału pośredniego, na bazie którego można budować modele strukturalne.

Innym potencjalnym kierunkiem jest wykorzystanie frakcji węglowych bogatych w składniki szkliste jako wsadu do produkcji wysokiej jakości węgli aktywnych i kompozytów sorpcyjnych, stosowanych w filtracji gazów, oczyszczaniu wody czy wychwycie CO₂. Choć wymaga to dodatkowych etapów obróbki (aktywacja fizyczna lub chemiczna), jednorodna struktura wyjściowego materiału może sprzyjać uzyskiwaniu produktów o dobrze kontrolowanych właściwościach.

Znaczenie terminologiczne i edukacyjne

W literaturze naukowej i technicznej pojęcie węgla szklastego bywa niejednoznaczne i wymaga doprecyzowania w zależności od kontekstu. Dla geologa i petrografa będzie to przede wszystkim litotyp o określonych cechach makroskopowych i mikroskopowych, związany z grupą macerałów witrynitowych. Dla inżyniera materiałowego skojarzenia mogą iść raczej w kierunku karbonu szklistego – materiału produkowanego syntetycznie o wysokiej czystości. Z kolei dla specjalisty od koksownictwa liczy się przede wszystkim zachowanie frakcji szklistych podczas uplastyczniania i spiekania.

Z punktu widzenia edukacji technicznej ważne jest więc jasne rozróżnienie tych pojęć, przy jednoczesnym podkreśleniu ich wspólnej cechy – obecności zwartej, lśniącej, w dużym stopniu aromatycznej struktury węglowej. Znajomość tego zagadnienia stanowi istotny element kształcenia w zakresie geologii surowców, inżynierii chemicznej, energetyki i materiałoznawstwa, pomagając zrozumieć, jak różnorodne formy może przyjmować węgiel i jak szerokie spektrum zastosowań gospodarczych z tego wynika.