Robotyka przeznaczona do pracy w sektorze jądrowym należy do najbardziej wymagających obszarów automatyki przemysłowej. Połączenie skrajnych warunków środowiskowych, konieczności zachowania najwyższego poziomu bezpieczeństwa oraz potrzeby długotrwałej, niezawodnej pracy sprawia, że tylko niewielu producentów na świecie jest w stanie dostarczyć odpowiednie rozwiązania. Jednym z najbardziej zaawansowanych przykładów takiej technologii jest system HELIOS firmy Stäubli – linia robotów oraz rozwiązań peryferyjnych zaprojektowana specjalnie do zastosowań w energetyce jądrowej i szeroko rozumianym przemyśle nuklearnym.

Pochodzenie i idea systemu HELIOS firmy Stäubli

Stäubli to szwajcarsko–francuski koncern przemysłowy, którego historia sięga XIX wieku. Firma zaczynała od mechaniki precyzyjnej i tekstyliów, a z czasem wyspecjalizowała się w trzech głównych filarach: systemach szybkozłączy, rozwiązaniach dla przemysłu tekstylnego oraz w robotyce przemysłowej. Roboty Stäubli od dekad kojarzone są z wysoką precyzją, szczelnymi konstrukcjami i podwyższoną odpornością na trudne środowiska pracy. Na tym fundamencie powstała specjalistyczna linia rozwiązań nuklearnych HELIOS.

Nazwa HELIOS odnosi się do synergii pomiędzy klasyczną robotyką przemysłową Stäubli a dodatkowymi osłonami, materiałami i modyfikacjami konstrukcyjnymi pozwalającymi na pracę w środowisku o wysokim poziomie promieniowania jonizującego, często w atmosferach skażonych oraz trudno dostępnych dla człowieka. HELIOS nie jest pojedynczym robotem, ale kompletną rodziną rozwiązań obejmującą:

• roboty przegubowe o różnej liczbie osi (najczęściej 6-osiowe), bazujące na sprawdzonych modelach TX i TX2,
• specjalne wersje manipulatorów z napędami i elektroniką przystosowaną do pracy w otoczeniu wysokiej radiacji,
• systemy osłon, ekranowania i hermetyzacji chroniące newralgiczne komponenty,
• interfejsy zdalnego sterowania i monitoringu, umożliwiające obsługę z bezpiecznej odległości,
• dedykowane narzędzia końcowe (chwytaki, urządzenia do cięcia, wiercenia, poboru próbek) kompatybilne z wymaganiami branży jądrowej.

Stäubli, rozwijając HELIOS, współpracował z operatorami elektrowni jądrowych, instytutami badawczymi oraz wyspecjalizowanymi integratorami systemów, aby dopasować konstrukcję robotów do realnych scenariuszy w elektrowniach, zakładach przetwarzania wypalonego paliwa oraz laboratoriach. W efekcie powstała platforma łącząca cechy klasycznego robota przemysłowego z poziomem odporności i niezawodności typowym dla sprzętu pracującego w sektorze nuklearnym.

Firma Stäubli jako producent systemu HELIOS oferuje pełen cykl wsparcia – od fazy studium wykonalności, poprzez projektowanie gniazda zrobotyzowanego, aż po serwis i modernizacje w trakcie wieloletniej eksploatacji. Jest to o tyle istotne, że infrastruktura jądrowa działa w cyklach liczonych w dekadach, a roboty muszą być utrzymywane w gotowości nawet wtedy, gdy pracują jedynie okresowo, np. podczas postoju reaktora na wymianę paliwa.

Zastosowania robota HELIOS w przemyśle nuklearnym i poza nim

Podstawowym obszarem zastosowań systemu HELIOS jest oczywiście sektor energetyki jądrowej. Roboty te pracują zarówno w eksploatowanych elektrowniach, jak i w obiektach podlegających dekomisji, a także w zaawansowanych laboratoriach badawczych, gdzie prowadzi się eksperymenty z materiałami promieniotwórczymi. Ze względu na swoją konstrukcję i możliwości integracji, HELIOS znajduje jednak również zastosowanie w innych, pokrewnych sektorach przemysłu, w których występują zagrożenia radiologiczne lub bardzo wysokie wymagania dotyczące niezawodności i bezpieczeństwa.

Energetyka jądrowa – serce zastosowań HELIOS

W elektrowniach jądrowych roboty HELIOS pełnią szereg krytycznych funkcji. Należą do nich m.in.:

• Inspekcja i monitoring elementów reaktora, zbiorników, rur, przegród oraz basenów przechowawczych,
• zdalne operacje konserwacyjne, takie jak dokręcanie śrub, wymiana drobnych elementów, usuwanie zanieczyszczeń,
• obsługa i przemieszczanie komponentów o podwyższonej radiacji, np. osłon, filtrów czy specjalistycznych wkładek,
• wsparcie przy wymianie paliwa, w tym manipulacja kasetami paliwowymi w otoczeniu o bardzo wysokiej aktywności,
• działania interwencyjne w sytuacjach awaryjnych, gdy konieczne jest wykonanie czynności w strefie skażonej, do której nie można wpuścić ludzi.

W tego typu zastosowaniach kluczowe jest połączenie precyzji ruchu z odpornością na promieniowanie. Robot HELIOS, bazując na sprawdzonych seriach Stäubli, jest w stanie realizować ruchy o powtarzalności rzędu setnych milimetra, przy zachowaniu płynności i kontroli sił działających na manipulowany element. Pozwala to wykonywać zadania, które wcześniej wymagały skomplikowanych manipulatorów teleoperowanych lub były realizowane jedynie w ograniczonym zakresie.

Istotnym aspektem w energetyce jądrowej jest także długotrwałość eksploatacji. Wiele obiektów jądrowych pracuje nawet kilkadziesiąt lat, a modernizacje przeprowadza się rzadko i pod ścisłym nadzorem regulacyjnym. Roboty HELIOS są projektowane tak, aby mogły być serwisowane modułowo, a ich główne podzespoły były kompatybilne z nowszymi generacjami sprzętu Stäubli. Ułatwia to stopniowe unowocześnianie systemu bez konieczności przerywania pracy instalacji na długi czas.

Zakłady przetwarzania i składowania odpadów promieniotwórczych

Kolejnym ważnym obszarem zastosowań HELIOS są zakłady zajmujące się przeróbką, kondycjonowaniem i składowaniem odpadów jądrowych. Mogą to być wypalone kasety paliwowe, elementy konstrukcyjne reaktorów, narzędzia, filtry oraz inne komponenty skażone promieniotwórczo. W tego typu obiektach roboty wykonują zadania takie jak:

• segregacja i sortowanie odpadów w zależności od rodzaju i poziomu aktywności,
• załadunek i rozładunek pojemników oraz kontenerów,
• obsługa pras, przecinarek, pił i innych maszyn do fragmentacji dużych elementów,
• umieszczanie odpadów w specjalnych beczkach i kapsułach przeznaczonych do długotrwałego składowania,
• pobieranie próbek do analiz laboratoryjnych i kontrolnych.

W takich zastosowaniach HELIOS musi sprostać nie tylko promieniowaniu, ale także obecności pyłów, aerozoli, mgieł czy agresywnych chemikaliów, które mogą powstawać podczas cięcia i przetwarzania różnego typu materiałów. Z tego powodu konstrukcja robotów jest maksymalnie uszczelniona, a osłony łatwe do dekontaminacji. Dodatkowo wiele z tych procesów wymaga zachowania ciągłości pracy i wysokiej wydajności, co stawia przed robotami wymagania typowe dla klasycznego przemysłu ciężkiego.

Laboratoria badawcze i ośrodki naukowe

W instytutach badawczych, laboratoriach materiałowych oraz jednostkach prowadzących prace nad nowymi typami paliw czy reaktorów, HELIOS pełni funkcję precyzyjnego manipulatora do pracy w tzw. gorących komorach. Są to silnie ekranowane przestrzenie, w których prowadzi się eksperymenty z izotopami o wysokiej aktywności, badania nad korozją materiałów pod wpływem promieniowania czy testy nowych konstrukcji reaktorów.

Robot może wówczas wykonywać m.in.:

• precyzyjne manipulacje próbkami materiałowymi,
• obsługę przyrządów pomiarowych, mikroskopów, spektrometrów,
• dokładne pozycjonowanie elementów w komorach testowych,
• automatyzację powtarzalnych procedur badawczych, które wcześniej wykonywali operatorzy za pomocą mechanicznych manipulatorów.

W laboratoriach istotna jest precyzja oraz powtarzalność. HELIOS, korzystając z zaawansowanych algorytmów sterowania, potrafi powtarzać złożone trajektorie, co redukuje wpływ czynnika ludzkiego na wyniki eksperymentów. Dodatkowo zastosowanie robotów umożliwia prowadzenie badań całodobowo, co zwiększa przepustowość laboratoriów i przyspiesza prace rozwojowe.

Zastosowania poza stricte nuklearnym sektorem

Choć HELIOS został stworzony z myślą o przemyśle nuklearnym, jego cechy konstrukcyjne sprawiają, że bywa wykorzystywany również w innych obszarach, w których występują pokrewne wymagania: wysoki poziom szkodliwego promieniowania, ekstremalne warunki środowiskowe lub konieczność zdalnej obsługi instalacji o podwyższonym ryzyku.

Przykłady takich zastosowań to:

• przemysł kosmiczny – stanowiska testowe elementów narażonych na promieniowanie kosmiczne,
• przemysł obronny – laboratoria badające stabilność materiałów i komponentów w warunkach narażenia na promieniowanie,
• medycyna nuklearna – wybrane aplikacje przy obsłudze źródeł promieniotwórczych wysokiej aktywności, np. przy produkcji radiofarmaceutyków (tam, gdzie poziom radiacji jest wyższy niż w klasycznych aplikacjach medycznych),
• przemysł chemiczny – obiekty, w których łączy się zagrożenie toksyczne z elementami promieniotwórczymi.

W tych sektorach HELIOS wykorzystuje swoją odporność na niekorzystne warunki oraz zaawansowane możliwości integracji z systemami wizyjnymi, czujnikami siły, systemami bezpieczeństwa i infrastrukturą IT. Dzięki temu może pracować nie tylko jako indywidualny manipulator, ale jako węzeł w większej, zautomatyzowanej linii technologicznej.

Budowa, dane techniczne i kluczowe cechy technologiczne HELIOS

Choć poszczególne modele w rodzinie HELIOS mogą różnić się parametrami, ich wspólnym mianownikiem jest bazowanie na sprawdzonych seriach robotów Stäubli (np. TX, TX2), uzupełnionych o specjalne pakiety odpornościowe. Podstawą jest 6-osiowy robot przegubowy z napędami elektrycznymi, charakteryzujący się zwartą konstrukcją, wysoką sztywnością mechaniczną i precyzją ruchu.

Kluczowe parametry mechaniczne i użytkowe

Typowy robot przemysłowy z rodziny HELIOS może charakteryzować się następującymi parametrami (wartości orientacyjne, uzależnione od konkretnego modelu i konfiguracji):

• liczba osi: 6 (czasem uzupełniane o dodatkowe osie liniowe lub obrotowe, tworzące system wieloosiowy),
• udźwig: od kilku do kilkudziesięciu kilogramów, zależnie od modelu (w wersjach specjalnych możliwy jest większy udźwig, np. do obsługi elementów konstrukcyjnych reaktora),
• zasięg roboczy: od ok. 700–900 mm w mniejszych wersjach, do ponad 1,5 m w większych konfiguracjach,
• powtarzalność pozycjonowania: rzędu ±0,02–0,05 mm, co umożliwia bardzo dokładne operacje w ciasnych przestrzeniach technicznych,
• stopień ochrony: wysoki poziom szczelności (często IP65/IP67, a lokalnie nawet wyższy), przystosowanie do pracy w środowisku z mgłą, pyłem i możliwością dekontaminacji powierzchni.

Szczególna uwaga przy projektowaniu HELIOS została poświęcona eliminacji zbędnych szczelin, wgłębień i zakamarków, w których mogłyby gromadzić się skażenia. Powierzchnie są możliwie gładkie, a przewody i elementy ruchome prowadzone wewnątrz konstrukcji. Ułatwia to zarówno mycie, jak i dekontaminację robotów po pracy w strefach skażonych.

Odporność na promieniowanie i środowisko

Najważniejszą cechą wyróżniającą HELIOS spośród typowych robotów przemysłowych jest wysoki poziom odporności na promieniowanie jonizujące. Osiąga się go poprzez:

• stosowanie materiałów konstrukcyjnych o podwyższonej odporności radiacyjnej,
• ekranowanie wrażliwych komponentów elektronicznych specjalnymi osłonami,
• lokalizację części systemu sterowania poza strefami o najwyższej aktywności,
• redukcję ilości tworzyw sztucznych w obszarach najbardziej narażonych na oddziaływanie radiacji.

W praktyce parametry odpornościowe określa się jako dopuszczalną skumulowaną dawkę promieniowania, jaką robot może przyjąć w trakcie całego okresu eksploatacji, przy zachowaniu pełnej funkcjonalności. Wartości te są każdorazowo przedmiotem uzgodnień między producentem, integratorem a użytkownikiem końcowym i mogą się różnić w zależności od projektu.

Dodatkowo HELIOS jest przygotowany do pracy w zmiennych warunkach temperatury oraz przy obecności czynników chemicznych, które mogą występować w obiektach jądrowych. Wykorzystanie odpowiednich uszczelnień, smarów specjalnego przeznaczenia oraz kompatybilnych materiałów zapewnia trwałość układów napędowych i łożysk w takich warunkach.

Systemy sterowania i integracja

Roboty HELIOS korzystają z zaawansowanych sterowników Stäubli, przystosowanych do pracy w trybie zdalnym. W wielu przypadkach cały układ sterowania i zasilania jest lokowany poza obszarem skażenia, natomiast z robotem łączy go wiązka przewodów lub światłowodów. Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć narażenie elektroniki na promieniowanie i ułatwia serwis.

Funkcje oferowane przez sterowniki obejmują m.in.:

• programowanie trajektorii ruchu w trybie on-line i off-line,
• współpracę z systemami wizyjnymi 2D i 3D,
• komunikację z nadrzędnymi systemami sterowania (SCADA, DCS, MES),
• zaawansowane funkcje bezpieczeństwa, w tym obszary ograniczeń ruchu, monitoring prędkości i momentów,
• rejestrowanie danych operacyjnych i diagnostycznych, co jest kluczowe w środowiskach krytycznych regulacyjnie.

W zastosowaniach nuklearnych często stosuje się zdalne panele operatorskie, które mogą być obsługiwane z pomieszczeń kontrolnych znajdujących się poza strefami wysokiej radiacji. Operatorzy mają możliwość śledzenia pracy robota za pomocą kamer oraz czujników, wprowadzania korekt trajektorii i sterowania trybami pracy bez potrzeby fizycznego dostępu do urządzenia.

Bezpieczeństwo, niezawodność i serwisowanie

W sektorze jądrowym pojęcie bezpieczeństwa jest nierozerwalnie związane z niezawodnością i przewidywalnością pracy urządzeń. HELIOS został zaprojektowany tak, aby minimalizować ryzyko niekontrolowanych ruchów, awarii oraz wycieków substancji eksploatacyjnych (np. smarów czy olejów).

Stosuje się tu m.in.:

• rozbudowane systemy autodiagnostyki, wykrywające anomalie w działaniu napędów i przegubów,
• procedury bezpiecznego zatrzymania robota i przejścia w tryb awaryjny,
• możliwość redundancji wybranych czujników i elementów sterowania,
• dokładnie zdefiniowane procedury serwisowe, dostosowane do specyfiki obiektów jądrowych.

Ze względu na trudny dostęp do wielu robotów pracujących np. wewnątrz gorących komór, konstrukcja uwzględnia maksymalizację czasu bezawaryjnej pracy i ograniczenie częstotliwości przeglądów. Tam, gdzie jest to możliwe, serwis odbywa się metodą modułową: całe sekcje robota mogą być wymieniane w całości, co skraca czas przestoju i upraszcza planowanie prac.

Znaczenie gospodarcze i strategiczne systemu HELIOS

Robotyka nuklearna, choć stanowi niszowy segment całego rynku automatyki, ma wyjątkowo duże znaczenie strategiczne. HELIOS wpisuje się w szerszy trend zwiększania bezpieczeństwa i efektywności eksploatacji obiektów jądrowych na całym świecie. Kraje rozwijające i modernizujące swój sektor energetyki jądrowej przywiązują ogromną wagę do dostępności zaawansowanych technologii, które ograniczają narażenie personelu na promieniowanie i pozwalają na utrzymanie wysokiej dyspozycyjności reaktorów.

Znaczenie gospodarcze systemu HELIOS można rozpatrywać na kilku poziomach:

Wsparcie ciągłości pracy elektrowni jądrowych

Czas postoju reaktora, związany z przeglądami, konserwacją i wymianą paliwa, ma bezpośredni wpływ na opłacalność całej elektrowni. Zastosowanie robotów nuklearnych, takich jak HELIOS, pozwala skrócić te przestoje dzięki:

• przyspieszeniu prac serwisowych,
• zwiększeniu powtarzalności zadań konserwacyjnych,
• zmniejszeniu liczby koniecznych wejść personelu w strefy kontrolowane,
• lepszej dokumentacji i śledzeniu wykonanych operacji.

Przekłada się to na realne korzyści finansowe dla operatorów elektrowni oraz na stabilniejszą podaż energii elektrycznej dla gospodarki. W skali wielu lat eksploatacji różnica w dyspozycyjności reaktora może stanowić o opłacalności całej inwestycji.

Bezpieczeństwo pracowników i ograniczenie narażenia na promieniowanie

Każda minuta spędzona przez pracownika w strefie o podwyższonej aktywności jest skrupulatnie rejestrowana i sumowana. Zastosowanie HELIOS umożliwia przeniesienie znacznej części prac na systemy zdalne. To nie tylko redukuje dawki otrzymywane przez personel, ale także otwiera możliwość realizowania zadań, które byłyby zbyt niebezpieczne lub niemożliwe w tradycyjny sposób.

Z ekonomicznego punktu widzenia niższe narażenie oznacza mniejsze koszty zabezpieczenia radiologicznego, mniejszą rotację kadr oraz wyższą efektywność organizacji pracy. Na poziomie społecznym zwiększa to akceptację dla energetyki jądrowej jako technologii bezpiecznej i odpowiedzialnie zarządzanej.

Rozwój kompetencji technologicznych i przemysłowych

Państwa inwestujące w robotykę nuklearną budują przewagę kompetencyjną w obszarach o wysokiej wartości dodanej. Współpraca z firmami takimi jak Stäubli, wykorzystanie systemu HELIOS i rozwój lokalnych kompetencji integracyjnych tworzy otoczenie sprzyjające innowacjom również w innych gałęziach gospodarki.

Integratorzy, uczelnie techniczne, instytuty badawcze oraz poddostawcy komponentów, pracując nad projektami z udziałem HELIOS, zdobywają doświadczenie w dziedzinach takich jak:

• zaawansowana automatyzacja procesów w środowiskach niebezpiecznych,
• zdalne sterowanie i teleoperacja,
• systemy bezpieczeństwa funkcjonalnego,
• analiza niezawodności i ocena ryzyka w instalacjach jądrowych.

Te kompetencje można następnie przenosić do innych sektorów – od przemysłu chemicznego, poprzez górnictwo, aż po zaawansowaną produkcję komponentów dla energetyki konwencjonalnej i odnawialnej.

Wsparcie dla procesów dekomisji i zarządzania odpadami

Coraz większe znaczenie gospodarcze mają projekty związane z dekomisją starych bloków jądrowych i długoterminowym składowaniem odpadów promieniotwórczych. Są to inwestycje rozłożone na dziesięciolecia, wymagające niezwykle precyzyjnego planowania, dokumentowania i realizacji prac. HELIOS, jako element narzędziowego zaplecza tych projektów, umożliwia:

• bezpieczniejszą i bardziej kontrolowaną fragmentację dużych elementów konstrukcyjnych,
• automatyzację procesów sortowania i pakowania odpadów,
• lepszą kontrolę nad ekspozycją personelu,
• zwiększenie powtarzalności i jakości dokumentacji, która jest wymagana przez regulatorów i instytucje nadzoru.

W wielu krajach dekomisja i gospodarka odpadami jądrowymi staje się odrębnym segmentem rynku, generującym znaczące zamówienia na sprzęt o wysokiej specjalizacji. Roboty HELIOS są tu ważnym elementem układanki technologicznej.

Inne interesujące aspekty technologii HELIOS

Poza podstawowymi informacjami o budowie, zastosowaniach i znaczeniu gospodarczym, system HELIOS oferuje szereg ciekawych aspektów, które wyróżniają go w świecie robotyki przemysłowej.

Możliwości adaptacji i kastomizacji

Każdy obiekt jądrowy jest w praktyce unikatowy – różnice wynikają z typu reaktora, wieku instalacji, zastosowanych technologii oraz krajowych regulacji. Stąd duży nacisk, jaki Stäubli kładzie na możliwość dostosowania HELIOS do konkretnych wymagań użytkownika. Adaptacja może obejmować:

• dobór odpowiedniego modelu bazowego robota (pod kątem udźwigu, zasięgu i gabarytów),
• specjalne wersje osłon i ekranowania,
• projekt dedykowanych chwytaków i narzędzi końcowych,
• integrację z istniejącą infrastrukturą sterowania i monitoringu,
• dostosowanie poziomu odporności radiacyjnej do przewidywanej skumulowanej dawki.

Tego typu podejście projektowe powoduje, że HELIOS nie jest produktem masowym, lecz platformą, na bazie której buduje się rozwiązania szyte na miarę. Wymaga to bliskiej współpracy producenta, integratora i użytkownika, ale w efekcie pozwala stworzyć system precyzyjnie dopasowany do potrzeb danego obiektu.

Symulacje, cyfrowe bliźniaki i szkolenie personelu

Ze względu na złożoność środowiska jądrowego, prace związane z wdrażaniem i eksploatacją robotów HELIOS są szeroko wspierane przez narzędzia symulacyjne. Cyfrowe modele robota, otoczenia oraz narzędzi końcowych umożliwiają:

• weryfikację zasięgów, kolizji i czasów cykli przed montażem fizycznego systemu,
• optymalizację trajektorii ruchu pod kątem minimalizacji czasu przebywania robota w strefie o wyższej aktywności,
• szkolenie operatorów w bezpiecznym, wirtualnym środowisku,
• testowanie scenariuszy awaryjnych i opracowywanie procedur reagowania.

Dzięki temu ryzyko błędów wdrożeniowych jest znacząco niższe, a sam proces uruchomienia przebiega szybciej i z mniejszą liczbą niespodziewanych problemów. Cyfrowe bliźniaki pozwalają również analizować zużycie komponentów i przewidywać konieczność prac serwisowych, zanim dojdzie do awarii w realnym środowisku.

Rola HELIOS w budowaniu zaufania do energetyki jądrowej

Energetyka jądrowa jest często postrzegana przez pryzmat bezpieczeństwa. Opinie społeczne kształtują się na podstawie widocznych dowodów, że sektor ten korzysta z najnowocześniejszych, odpowiedzialnie wdrażanych technologii. Obecność robotów nuklearnych, takich jak HELIOS, w elektrowniach, zakładach przeróbki paliwa czy ośrodkach badawczych, jest namacalnym dowodem, że dąży się do minimalizowania ryzyka i ograniczania ekspozycji człowieka na promieniowanie.

Pokazywanie w mediach i materiałach edukacyjnych pracy robotów w obszarach niedostępnych dla ludzi, prezentowanie ich roli podczas wymiany paliwa czy procesów dekontaminacji, buduje narrację o nowoczesnej, odpowiedzialnej energetyce jądrowej. To z kolei może mieć przełożenie na większą akceptację dla rozwoju tego sektora, co ma znaczący wymiar gospodarczy i polityczny.

Perspektywy rozwoju i kierunki innowacji

Robotyka nuklearna stale się rozwija, a HELIOS jest przykładem platformy, która może być wzbogacana o kolejne generacje technologii. Kierunki potencjalnych innowacji obejmują m.in.:

• jeszcze wyższą odporność na promieniowanie dzięki nowym materiałom i architekturze elektroniki,
• większą autonomię robota – wykorzystanie algorytmów sztucznej inteligencji do podejmowania decyzji w czasie rzeczywistym,
• szerszą integrację z systemami wizyjnymi i czujnikami, pozwalającą na automatyczne rozpoznawanie obiektów, ocenę ich stanu i planowanie działań,
• miniaturyzację wybranych modeli, co umożliwi dostęp do bardzo małych przestrzeni technicznych wewnątrz instalacji,
• hybrydowe systemy współpracujące z robotami mobilnymi, które mogą transportować HELIOS do trudno dostępnych miejsc.

Rozwój tych technologii będzie w dużej mierze uzależniony od kierunku, w jakim podąży światowa energetyka, a także od tempa dekomisji istniejących obiektów i budowy nowych typów reaktorów – w tym małych reaktorów modułowych SMR. Niezależnie od scenariusza, potrzeba bezpiecznej, precyzyjnej i niezawodnej robotyki, którą reprezentuje HELIOS, pozostanie jednym z filarów sektora jądrowego.