Robot współpracujący TM12 marki Techman Robot stał się jednym z ciekawszych przykładów nowoczesnej automatyzacji w przemyśle montażowym. Łączy w sobie cechy klasycznego robota przemysłowego z funkcjami systemu wizyjnego, a jednocześnie pozostaje kompaktowy i bezpieczny we współpracy z człowiekiem. Dzięki temu coraz częściej zastępuje tradycyjne, sztywno ogrodzone stanowiska z robotami, pozwalając firmom elastycznie dostosowywać linie montażowe do zmieniających się wymagań rynku.
Charakterystyka i dane techniczne robota TM12
Model TM12 należy do rodziny robotów współpracujących (cobotów) produkowanych przez firmę Techman Robot, wywodzącą się z Tajwanu. Konstrukcja robota została zaprojektowana tak, aby umożliwić montaż bez rozbudowanych barier bezpieczeństwa oraz integrację z istniejącymi liniami produkcyjnymi. TM12 wyróżnia się nie tylko udźwigiem, ale też wbudowanym systemem wizyjnym i intuicyjnym sposobem programowania, co istotnie skraca czas wdrożenia.
Podstawowe parametry techniczne TM12 obejmują kilka kluczowych obszarów:
- Udźwig: nominalny udźwig wynosi około 12 kg, co pozwala obsługiwać stosunkowo cięższe elementy niż w przypadku mniejszych cobotów z tej samej serii. Dzięki temu TM12 nadaje się do zadań wymagających manipulacji częściami metalowymi, podzespołami mechanicznymi czy większymi komponentami elektrycznymi.
- Zasięg roboczy: ramię robota oferuje zasięg ok. 1300 mm, co umożliwia obsługę większych obszarów roboczych, wielu punktów pobrania i odkładania detali oraz pracy na szerokich stołach montażowych. Dłuższy zasięg ogranicza potrzebę przesuwania całego stanowiska przy rozbudowie linii.
- Liczba osi: TM12 jest sześcioosiowym robotem przegubowym. Taka konfiguracja zapewnia dużą swobodę kinematyczną, co jest ważne przy skomplikowanych trajektoriach, wkręcaniu śrub, montażu elementów w trudno dostępnych miejscach czy obsłudze maszyn.
- Dokładność powtarzalności: powtarzalność na poziomie rzędu ±0,1 mm (wartość zależna od konfiguracji i warunków pracy) sprawia, że robot nadaje się do większości zadań montażowych, w których kluczowa jest precyzja pozycjonowania, takich jak montaż elementów elektronicznych, wkręcanie, wciskanie z określoną siłą czy pozycjonowanie części do dalszych operacji.
- Prędkość ruchu: poszczególne osie osiągają znaczące prędkości kątowe, a całe ramię może pracować z dużą dynamiką, przy czym prędkości są ograniczane przez ustawienia bezpieczeństwa i normy dotyczące współpracy z człowiekiem. Sterownik umożliwia definiowanie profili ruchu dostosowanych do rodzaju aplikacji i poziomu ryzyka.
- Stopień ochrony: elementy konstrukcji oferują odpowiedni poziom ochrony przed kurzem i wilgocią (zależnie od wersji), co ma znaczenie w zakładach o podwyższonym zapyleniu czy w branży motoryzacyjnej, gdzie występują chłodziwa i środki smarne.
Szczególnie ważną cechą jest zintegrowany system wizyjny 2D, umieszczony bezpośrednio w głowicy robota. Kamera wraz z oświetleniem oraz oprogramowaniem umożliwia wykrywanie położenia części, kompensowanie przesunięć, odczytywanie kodów 1D/2D oraz prowadzenie robota względem rozpoznanych obiektów. Dzięki temu wiele aplikacji może zostać zrealizowanych bez dodatkowego, zewnętrznego systemu wizyjnego, co obniża koszty i upraszcza integrację.
Programowanie TM12 opiera się na interfejsie typu „drag&drop” z wykorzystaniem panelu operatorskiego (teach pendanta) oraz możliwości ręcznego prowadzenia ramienia. Operator może dosłownie przestawić robota w wybrane położenie, a sterownik zapisze je jako punkt programu. Wbudowane bloki funkcyjne pozwalają realizować złożone sekwencje bez konieczności zaawansowanej znajomości klasycznych języków programowania PLC, co sprzyja wdrażaniu robotów w małych i średnich przedsiębiorstwach.
Od strony bezpieczeństwa TM12 spełnia wymagania norm dotyczących robotów współpracujących, w tym ograniczania sił kolizji, monitorowania prędkości i rozdzielczości ruchu. Robot wyposażony jest w funkcje zatrzymania po wykryciu kontaktu z przeszkodą, a parametry te można konfigurować tak, aby dopasować je do konkretnego środowiska pracy. W praktyce oznacza to możliwość pracy robota w bezpośrednim sąsiedztwie operatora, przy zachowaniu odpowiednich analiz ryzyka.
Zastosowanie TM12 w przemyśle montażowym i innych branżach
TM12 jest projektowany głównie z myślą o sektorze montażowym, jednak jego funkcjonalność sprawia, że znajduje szerokie zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu. Kluczowe atuty – takich jak udźwig, zasięg i system wizyjny – czynią go uniwersalnym narzędziem do automatyzacji zadań powtarzalnych i wymagających precyzji.
Przemysł montażowy i elektroniczny
W montażu urządzeń elektronicznych i elektromechanicznych TM12 wykonuje przede wszystkim zadania związane z manipulacją komponentami, wkręcaniem, osadzaniem i kontrolą jakości. Może na przykład:
- pobierać płytki PCB z podajników i odkładać je na stanowiska lutownicze lub testowe, korzystając z funkcji wizyjnych do korekcji położenia,
- montować elementy obudów, panele czołowe, złącza, zaciski czy drobne mechanizmy,
- obsługiwać urządzenia do testów funkcjonalnych, umieszczając wyroby w gniazdach pomiarowych, wciskając przyciski, zamykając pokrywy testowe,
- realizować proste operacje kontrolne, takie jak obecność komponentów, poprawność oznaczeń czy odczyt numerów seryjnych z kodów Data Matrix.
Integracja kamery bezpośrednio z głowicą robota eliminuje potrzebę stosowania oddzielnej konstrukcji z kamerą stacjonarną. Kamera porusza się razem z ramieniem, co umożliwia szybkie skanowanie różnych obszarów bez dodatkowego osprzętu. W branży elektronicznej szczególnie ważna jest też możliwość szybkiego przezbrajania linii – TM12 sprawdza się tam, gdzie produkcja odbywa się w krótkich seriach i często zmienia się konfiguracja montowanych wyrobów.
Motoryzacja i produkcja komponentów mechanicznych
W branży automotive, w której dominują procesy montażu wieloseryjnego i duża różnorodność wariantów, TM12 bywa używany do montażu podzespołów wnętrza pojazdów, elementów karoserii, komponentów podwozia czy systemów bezpieczeństwa. Typowe zastosowania obejmują:
- podawanie i przestawianie części na liniach montażu końcowego pojazdów,
- współpracę z operatorami przy montażu kokpitów, paneli sterowania, wiązek przewodów,
- paletyzację i depaletyzację części w pojemnikach KLT lub na paletach,
- obsługę pras, zgrzewarek, maszyn obróbczych i urządzeń do montażu zautomatyzowanego.
Wysoki udźwig TM12 pozwala na manipulację cięższymi elementami, które wcześniej wymagały stosowania bardziej rozbudowanych robotów przemysłowych z ogrodzeniem. Dzięki charakterowi cobota można umieścić robota bliżej operatora, który wykonuje zadania wymagające zręczności czy oceny wzrokowej, podczas gdy robot przejmuje operacje ciężkie i powtarzalne, zmniejszając obciążenie fizyczne ludzi.
Przemysł spożywczy, kosmetyczny i farmaceutyczny
W przemyśle spożywczym i pokrewnych branżach TM12 jest wykorzystywany głównie do pakowania, sortowania i paletyzacji. Można go spotkać przy liniach napełniania butelek, słoików, opakowań foliowych czy kartonów. Ramię robota, wyposażone w odpowiednie chwytaki (np. podciśnieniowe), może:
- przenosić opakowania z taśmy produkcyjnej do kartonów zbiorczych,
- układać kartony na paletach według zadanych schematów,
- sortować produkty według rodzaju, kształtu czy oznaczeń, korzystając z funkcji wizyjnych,
- współpracować z maszynami etykietującymi i systemami znakowania.
Branże te cenią coboty za możliwość pracy w pobliżu ludzi oraz stosunkowo nieskomplikowaną integrację z istniejącymi liniami technologicznymi. W zależności od wymogów higienicznych stosuje się odpowiednie osłony i materiały, które ułatwiają utrzymanie czystości.
Logistyka, magazyny i e‑commerce
Rosnące znaczenie automatyzacji w centrach dystrybucyjnych sprawia, że TM12 znajduje zastosowanie również w zadaniach logistycznych. Może uczestniczyć w kompletacji zamówień, sortowaniu przesyłek czy obsłudze stanowisk pakowania. Dzięki możliwości szybkiego programowania i elastycznego przestawiania stanowisk robot typu TM12 jest przydatny tam, gdzie zmienia się asortyment produktów, a procesy kompletacyjne podlegają częstym modyfikacjom.
Jedną z typowych operacji logistycznych jest automatyczna paletyzacja kartonów i paczek – robot identyfikuje rozmiar oraz orientację opakowania i układa je na palecie zgodnie z ustalonym wzorem. W połączeniu z systemami wizyjnymi możliwe jest także skanowanie kodów i przypisywanie produktów do konkretnych zleceń.
Małe i średnie przedsiębiorstwa produkcyjne
W mniejszych zakładach produkcyjnych TM12 szczególnie dobrze sprawdza się jako wszechstronne narzędzie do odciążenia operatorów. Ze względu na umiarkowaną masę własną i prostą integrację, robot może być instalowany na mobilnych wózkach lub podstawach, co umożliwia jego relatywnie szybkie przemieszczanie pomiędzy stanowiskami. Takie rozwiązania pozwalają na szersze wykorzystanie inwestycji – ten sam robot może rano obsługiwać linię montażu, po południu zająć się paletyzacją, a nocą obsługiwać maszynę CNC.
Dla wielu firm istotne jest to, że wdrożenie robota nie wymaga od razu zaawansowanego zespołu specjalistów. Prosty interfejs użytkownika, gotowe szablony aplikacji i możliwość zdalnej diagnostyki powodują, że TM12 może być zarządzany przez personel o podstawowej wiedzy technicznej, po odpowiednim przeszkoleniu.
Producent, ekosystem i znaczenie gospodarcze TM12
Za konstrukcję i rozwój robota TM12 odpowiada firma Techman Robot, będąca częścią tajwańskiej grupy Quanta Computer – jednego z największych na świecie producentów sprzętu komputerowego i urządzeń elektronicznych. Powiązanie z dużym koncernem technologicznym przekłada się na dostęp do zaplecza badawczo‑rozwojowego, doświadczeń w dziedzinie elektroniki oraz globalnych kanałów dystrybucyjnych. Pozwala to firmie szybciej wprowadzać nowe rozwiązania, aktualizacje oprogramowania i kompatybilne akcesoria.
Techman Robot rozwija nie tylko same roboty, lecz także otwarty ekosystem, obejmujący:
- dedykowane oprogramowanie do programowania i monitoringu robotów,
- zestawy narzędzi programistycznych (SDK) do integracji z systemami IT przedsiębiorstw,
- interfejsy do współpracy z popularnymi sterownikami PLC i systemami sterowania,
- platformę dodatków – chwytaki, czujniki siły, moduły bezpieczeństwa, stoły montażowe i inne akcesoria.
W efekcie TM12 staje się elementem większego środowiska produkcyjnego, a nie pojedynczym, odizolowanym urządzeniem. Integratorzy systemów i producenci maszyn mogą łatwo dobudowywać wokół robota całe stanowiska z funkcjami monitorowania wydajności, analizy danych, a nawet zdalnej konserwacji, wpisując się w ideę Przemysłu 4.0.
Znaczenie gospodarcze i wpływ na rynek pracy
Upowszechnienie cobotów takich jak TM12 ma istotne konsekwencje gospodarcze. Z jednej strony przyczynia się do wzrostu wydajności i jakości produkcji, z drugiej zmienia strukturę zatrudnienia w zakładach przemysłowych. Coraz więcej prostych, powtarzalnych czynności wykonywanych jest przez roboty, natomiast pracownicy koncentrują się na zadaniach nadzorczych, kontrolnych, utrzymaniu ruchu oraz optymalizacji procesów.
Dla krajów o rosnących kosztach pracy roboty współpracujące stanowią narzędzie utrzymania konkurencyjności przemysłu. Firmy mogą przenosić część produkcji z krajów o tańszej sile roboczej z powrotem bliżej rynków zbytu, wykorzystując automatyzację zamiast niskich kosztów pracy. TM12, dzięki umiarkowanej cenie i stosunkowo krótkim czasom wdrożenia, jest często wybierany jako pierwsze rozwiązanie robotyzacyjne w małych i średnich przedsiębiorstwach.
Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na specjalistów od programowania i utrzymania robotów. Wymusza to zmiany w systemach edukacyjnych, rozwój szkoleń zawodowych i kursów specjalistycznych. Wiele firm – w tym Techman Robot i jego dystrybutorzy – oferuje własne programy szkoleniowe, a uczelnie techniczne wyposażają laboratoria w coboty, aby studenci mogli uczyć się praktycznej obsługi takich urządzeń.
Nie bez znaczenia jest także wpływ na ergonomię pracy. Zastąpienie człowieka w zadaniach ciężkich, monotonnych lub niebezpiecznych (np. praca przy prasach, obsługa maszyn o wysokim poziomie hałasu, powtarzalne podnoszenie elementów) sprzyja poprawie warunków zatrudnienia i zmniejszeniu liczby wypadków. Coraz więcej przedsiębiorstw postrzega inwestycję w roboty nie tylko jako projekt technologiczny, ale także jako element polityki zrównoważonego rozwoju i dbałości o zdrowie pracowników.
Ekosystem integratorów i partnerów technologicznych
Rozwój TM12 i innych modeli Techman Robot wspierany jest przez sieć partnerów – integratorów systemów automatyki, dostawców osprzętu i firm programistycznych. Współpracują oni przy budowie kompletnych rozwiązań, od analizy procesu, przez projekt stanowiska, aż po uruchomienie i serwis. Ekosystem ten obejmuje także producentów chwytaków, takich jak wyspecjalizowane firmy wytwarzające chwytaki pneumatyczne, elektryczne czy adaptacyjne, a także producentów czujników siły, wkrętarek automatycznych, systemów podawania śrub, dozowników kleju czy narzędzi do zgrzewania.
Dzięki temu użytkownik końcowy może otrzymać gotowe rozwiązanie „pod klucz”, w którym TM12 pełni centralną rolę, ale jest jedynie częścią złożonego systemu. Standaryzacja interfejsów i protokołów komunikacyjnych ułatwia integrację z istniejącym parkiem maszynowym, systemami MES, ERP czy magazynowymi. Coraz częściej stosuje się również analitykę danych, która pozwala śledzić obciążenie robota, czasy cykli, przestoje i zużycie narzędzi, co przekłada się na bardziej świadome zarządzanie produkcją.
Innowacje technologiczne i kierunki rozwoju
Robot TM12 korzysta z wielu rozwiązań, które jeszcze niedawno były domeną zaawansowanych systemów wizyjnych i sterowania. W miarę rozwoju technologii można oczekiwać:
- coraz lepszej integracji z systemami sztucznej inteligencji, które pozwolą na adaptacyjne zachowanie robota, np. automatyczne dopasowanie trajektorii do zmieniających się warunków na linii,
- rozszerzenia funkcji wizyjnych o analizę 3D, bardziej zaawansowane algorytmy rozpoznawania kształtów i detekcji defektów,
- lepszej współpracy człowiek–robot, obejmującej rozpoznawanie gestów, komend głosowych czy bardziej intuicyjne interfejsy,
- rozwoju funkcji zdalnego monitoringu i serwisu, w tym diagnostyki predykcyjnej, przewidującej zużycie elementów napędowych.
Te kierunki rozwoju wzmacniają pozycję cobotów na rynku i czynią je jeszcze bardziej dostępnymi dla firm, które do tej pory nie korzystały z zaawansowanej automatyki. Dzięki temu TM12 i podobne konstrukcje przyczyniają się do stopniowej, ale konsekwentnej transformacji sektora produkcyjnego, budując nową, elastyczną i opartą na danych kulturę organizacji pracy.
Robot TM12, łączący funkcje manipulatora, systemu wizyjnego i platformy programistycznej, stanowi przykład, jak nowoczesne roboty współpracujące zmieniają oblicze przemysłu montażowego. Jego obecność na liniach produkcyjnych przekłada się nie tylko na wyższą wydajność i jakość, ale też na głębokie przeobrażenia w sposobie planowania procesów i zarządzania zasobami ludzkimi. W miarę jak kolejne branże dostrzegają korzyści z robotyzacji, rola takich rozwiązań jak TM12 będzie dalej rosnąć, redefiniując pojęcie nowoczesnej, elastycznej fabryki.
