Postać Philo Taylora Farnswortha, jednego z najważniejszych, a równocześnie najbardziej niedocenionych wynalazców XX wieku, stanowi fascynujący przykład zderzenia ludzkiego geniuszu z realiami rozwijającego się przemysłu. Jego życie pokazuje, jak rodziła się nowoczesna elektronika, jak kształtował się przemysł telewizyjny i jak jednostkowa wizja mogła wyprzedzić swój czas o całe dekady. Od dzieciństwa na farmie w amerykańskim interiorze, przez młodzieńcze szkice przyszłego odbiornika telewizyjnego, aż po dojrzałe prace nad fuzją jądrową – biografia Farnswortha łączy w sobie historię technologii, biznesu i ludzkiej determinacji w obliczu potężnych korporacji.
Wczesne lata: chłopiec z farmy, który narysował telewizor
Philo Taylor Farnsworth urodził się 19 sierpnia 1906 roku w miasteczku Beaver w stanie Utah, w rodzinie farmerów o skromnych dochodach, ale dużym przywiązaniu do edukacji i samodzielnego myślenia. Wychowywał się w realiach, w których codzienność wyznaczały prace polowe, konieczność radzenia sobie z ograniczonym dostępem do technologii oraz trudny, suchy klimat zachodnich stanów USA. Już w dzieciństwie przejawiał niezwykłą ciekawość świata oraz upodobanie do mechaniki i rozwiązywania problemów praktycznych.
Rodzina Farnsworthów wkrótce przeniosła się na bardziej odległą farmę w stanie Idaho, niedaleko miejscowości Rigby. To właśnie tam młody Philo pokochał urządzenia elektryczne, co w tym środowisku nie było typowe. Spotkanie z techniką nastąpiło zaskakująco wcześnie: jeszcze jako nastolatek zafascynował się instalacją elektryczną w domu, eksperymentował z silnikami i naprawiał maszyny rolnicze. Dostęp do wiedzy zapewniała mu lokalna biblioteka szkolna oraz czasopisma popularnonaukowe, które czytał z niezwykłą intensywnością.
Jednym z najbardziej symbolicznych epizodów z jego młodości było spotkanie z nauczycielem chemii i fizyki, Justinem Tolmanem, który zachęcał go do rozwijania zainteresowań naukowych. Pewnego dnia młody Farnsworth, mając zaledwie około czternastu lat, narysował na szkolnej tablicy schemat urządzenia, które – jak twierdził – mogłoby przesyłać ruchome obrazy na odległość wykorzystując elektrony, a nie mechaniczne systemy tarcz czy luster. Ten prosty rysunek, wykonany kredą, stał się w późniejszych sporach patentowych jednym z kluczowych dowodów na oryginalność jego koncepcji. Tolman zapamiętał to wydarzenie tak dobrze, że dekady później zeznawał o nim w sądzie.
W tamtym okresie wielu wynalazców i inżynierów pracowało nad ideą telewizji, ale dominowały rozwiązania mechaniczne, oparte na wirujących tarczach Nipkowa, pryzmatach i złożonych układach luster. Farnsworth już jako nastolatek intuicyjnie czuł, że przyszłość należy do rozwiązań całkowicie elektronicznych. Zamiast ciąć i dzielić obraz mechanicznie, zaproponował, by przekształcić go na ładunki elektryczne i wykorzystać strumień elektronów do budowy i odtworzenia obrazu linia po linii. To była wizja, która na farmie w Idaho mogła wydawać się fantastyczną fantazją, ale w rzeczywistości wyprzedzała prace wielu starszych i lepiej finansowanych badaczy.
Rodzinne warunki nie sprzyjały jednak nauce w klasycznym rozumieniu. Śmierć ojca, niepewna sytuacja materialna i konieczność pracy stanowiły twarde ograniczenia. Mimo to Farnsworth zdołał uczęszczać do szkoły średniej i przez krótki czas studiował na Brigham Young University w Provo w stanie Utah. Nie ukończył jednak formalnej edukacji uniwersyteckiej. Zamiast tego wszedł na drogę samouka – wynalazcy, który swoją przyszłą karierę zbuduje na determinacji, intuicji i nieustannym eksperymentowaniu.
To właśnie w latach nastoletnich ukształtowało się coś, co można by nazwać jego „mentalnym laboratorium”. Farnsworth nie miał dostępu do wyposażonych pracowni ani do zespołów badawczych; za to dysponował niezwykłą zdolnością do wyobrażania sobie działania skomplikowanych układów elektronicznych w głowie. W ten sposób rozumiał obwody, przepływy elektronów i zasady działania przyszłego systemu telewizyjnego, zanim zdołał zbudować pierwsze prototypy. Ten rodzaj wyobraźni, zrodzony z niedostatku zasobów, później zderzy się z bezwzględnym światem przemysłu i praw patentowych.
Od wizji do wynalazku: narodziny elektronicznej telewizji
Podstawową ideą, którą Farnsworth rozwijał, było całkowicie elektroniczne przesyłanie obrazu. W odróżnieniu od systemów mechanicznych, w których obraz rozkładano na punkty za pomocą wirujących tarcz, proponował rozwiązanie oparte o strumień elektronów i lampy próżniowe. W swojej koncepcji przewidywał istnienie elektronicznej kamery – urządzenia, które później nazwano ikonoskopia, a w jego wariancie – „image dissector”, oraz elektronicznego odbiornika, wykorzystującego kineskop do tworzenia obrazu linia po linii. To była wizja zbliżona do współczesnego rozumienia klasycznej telewizji analogowej, choć wtedy istniała głównie w formie szkiców i obliczeń.
Po zakończeniu nauki i krótkim epizodzie pracy w różnych miejscach, Farnsworth przeniósł się do Kalifornii. Miał około 19–20 lat, gdy zaczął na poważnie szukać środków na realizację swojego projektu. Bez zaplecza korporacyjnego, z ograniczoną siecią kontaktów, musiał przekonać inwestorów do pomysłu, który wielu wydawał się zbyt śmiały lub wręcz niepoważny. Mimo tego udało mu się pozyskać finansowanie od prywatnych sponsorów, m.in. George’a Eversona i Lesliego Gorrilla, którzy choć nie byli specjalistami od elektroniki, dostrzegli potencjał młodego wynalazcy.
W 1926 roku, mając niewiele ponad 20 lat, Farnsworth założył niewielkie laboratorium w San Francisco. Tam rozpoczął intensywne prace nad praktycznym urzeczywistnieniem elektronicznego systemu telewizyjnego. Pracował w trudnych warunkach: eksperymenty z lampami próżniowymi wymagały precyzji, cierpliwości i środków finansowych. Część komponentów trzeba było wykonywać lub przerabiać ręcznie. Zespół był mały, a rosnące oczekiwania inwestorów wymuszały jak najszybsze przechodzenie od koncepcji do demonstracyjnych prototypów.
Kluczowym elementem jego systemu był przetwornik obrazu, czyli lampa zdolna do przekształcenia obrazu optycznego w sygnał elektryczny. Urządzenie nazwane „image dissector” (dosłownie „disektor obrazu”) wykorzystywało fotokatodę, na którą padał obraz optyczny. Padające fotony wybijały elektrony, tworząc obraz elektryczny. Następnie wąska wiązka elektronów „skanowała” tę powierzchnię punkt po punkcie, generując sekwencję sygnałów elektrycznych odpowiadających jasności poszczególnych fragmentów obrazu. Po drugiej stronie systemu znajdował się kineskop – lampa obrazowa, która wykorzystywała sterowany strumień elektronów do odtwarzania obrazu na ekranie pokrytym luminoforem.
7 września 1927 roku Farnsworth dokonał historycznego przełomu. W swoim laboratorium zdołał po raz pierwszy przesłać w pełni elektroniczny obraz. W roli testowego obiektu wykorzystał prostą figurę – linię utworzoną z kilku prostych kształtów, przypominającą znak „$”. Stąd wzięło się później znane w środowisku określenie, że pierwszym obrazem przesłanym elektroniczną telewizją Farnswortha był „symbol dolara” – z pewną ironią, jeśli weźmie się pod uwagę jego późniejsze problemy finansowe i walki patentowe.
W 1928 roku młody wynalazca przeprowadził pierwszą publiczną demonstrację swojego systemu. Zaproszono dziennikarzy, inwestorów i naukowców. Mimo ograniczonej rozdzielczości, niewielkiej wielkości ekranu oraz licznych problemów typowych dla prototypów, demonstracja wywołała ogromne zainteresowanie. Po raz pierwszy w pełni elektroniczny system telewizyjny nie tylko działał, ale też dawał nadzieję na rozwój czegoś, co zrewolucjonizuje informację, rozrywkę i politykę.
W tym samym czasie w Stanach Zjednoczonych i w Europie coraz aktywniej rozwijały się inne kierunki badań nad telewizją. Szczególnie istotną rolę odgrywała korporacja Radio Corporation of America (RCA), kierowana przez Davida Sarnoffa – jednego z najbardziej wpływowych ludzi ówczesnego przemysłu radiowego i komunikacyjnego. RCA dysponowała ogromnymi zasobami finansowymi i zespołami badawczymi, a jej ambicją było przejęcie lub zbudowanie dominującej pozycji także w rodzącej się branży telewizyjnej.
Równolegle swoje prace prowadził rosyjsko-amerykański inżynier Władimir Zworykin, który wcześniej zajmował się m.in. lampami próżniowymi i elektroniką w laboratoriach firmy Westinghouse, a później trafił do RCA. Zworykin również konstruował kamerę telewizyjną i lampy obrazowe, a jego nazwisko pojawi się później w sporach dotyczących pierwszeństwa w budowie praktycznego systemu telewizyjnego. Farnsworth, mając niewielkie laboratorium i ograniczone fundusze, stanął wobec bezprecedensowego wyzwania: konkurować z korporacją, która mogła wydawać na badania tyle, ile chciała, i zatrudniać dowolną liczbę inżynierów.
Mimo przewagi konkurencji, to Farnsworth zdołał pierwszy uzyskać i obronić kluczowy patent na w pełni elektroniczną telewizję. W 1930 roku amerykański urząd patentowy przyznał mu patent, a w dokumentacji tej kluczową rolę odegrały wspomniane rysunki z młodości oraz zeznania nauczyciela Tolmana, potwierdzające, że koncepcja powstała niezależnie i na długo przed kontaktem z jakimikolwiek rozwiązaniami konkurentów. System Farnswortha był nie tylko teoretycznie spójny, lecz również praktycznie wykonalny, co potwierdziły działające prototypy.
W tamtym momencie młody wynalazca był na prostej drodze, by stać się jednym z wielkich bohaterów ery elektronicznej. Miał w ręku intelektualny fundament telewizji, dysponował patentami i rosnącym doświadczeniem laboratoryjnym. Jednak kolejne lata pokażą, jak trudne jest przełożenie wizji i wynalazczości na trwałą pozycję w bezlitosnym świecie przemysłu, licencji i masowej produkcji.
Przemysł, patenty i walka o uznanie
Wraz z przyznaniem patentów dla systemu Farnswortha rozpoczął się najostrzejszy etap jego starcia z potężnymi korporacjami. Dla RCA, kontrolującej już znaczną część rynku radiowego, telewizja była naturalnym kolejnym krokiem, a posiadanie pełni praw patentowych zapewniałoby jej dominację nad całą nową branżą. David Sarnoff postawił więc na strategię przejęcia kluczowych innowacji – jeśli nie poprzez ich własne opracowanie, to poprzez wykup lub obejście cudzych rozwiązań.
RCA początkowo próbowała przekonać Farnswortha do sprzedaży swoich patentów na warunkach bardzo korzystnych dla korporacji, ale niezbyt atrakcyjnych dla samego wynalazcy. Proponowano mu odkupienie praw do wynalazku za stosunkowo skromną kwotę z punktu widzenia długoterminowego potencjału technologii. Farnsworth, wierząc w znaczenie swojego dzieła i możliwość utrzymania niezależności, odrzucił te propozycje. Ta decyzja, świadcząca o dumie i poczuciu wartości wynalazku, miała jednak poważne konsekwencje.
RCA przeszła na bardziej agresywną taktykę, kwestionując ważność patentów Farnswortha, wskazując na rzekome wcześniejsze prace Zworykina i innych inżynierów. Spory trafiły do amerykańskich sądów i komisji patentowych. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, kto jako pierwszy opisał i zrealizował koncepcję w pełni elektronicznego systemu telewizyjnego. W toku postępowania przewijano ogromne ilości dokumentów, notatek laboratoryjnych, dat zgłoszeń patentowych oraz zeznań świadków.
To właśnie w trakcie tych procedur wielkie znaczenie zyskało pamiętne wydarzenie z klasy w Rigby – rysunek na tablicy oraz świadectwo nauczyciela Justina Tolmana. Jego zeznania, wraz z datowanymi szkicami i wczesnymi notatkami Farnswortha, wskazywały jednoznacznie, że już jako nastolatek miał on w głowie ogólną strukturę systemu elektronicznej telewizji, zanim jeszcze Zworykin złożył swoje kluczowe patenty. Rezultatem tych postępowań było utrzymanie ważności patentów Farnswortha. Urząd patentowy i sądy w zasadniczych kwestiach przyznały mu pierwszeństwo w zakresie opracowania praktycznego, całkowicie elektronicznego systemu telewizyjnego.
Wygrana prawna nie oznaczała jednak spektakularnego triumfu finansowego. Prowadzenie spraw sądowych pochłaniało ogromne środki, odciągało uwagę od badań i ograniczało możliwości rozwoju biznesowego. Farnsworth, mimo późniejszego uzgodnienia licencji z RCA, nigdy nie osiągnął poziomu korzyści majątkowych adekwatnych do skali wpływu jego wynalazku na świat. Zamiast tego stopniowo wchodził w skomplikowany układ współzależności z wielkimi korporacjami, w którym jego rola jako niezależnego pioniera była coraz bardziej marginalizowana.
W 1931 roku, chcąc lepiej skomercjalizować swoje pomysły, Farnsworth założył firmę Farnsworth Television and Radio Corporation, która miała zajmować się produkcją sprzętu telewizyjnego i radiowego oraz dalszym rozwojem technologii. Siedzibą stało się Fort Wayne w Indianie – miasto z bogatym zapleczem przemysłowym. Tam zakładano fabryki i laboratoria, rozpoczynając proces przejścia od eksperymentalnych egzemplarzy do seryjnej produkcji. Jednak wejście w rolę przemysłowca wymagało innych kompetencji niż te, które Farnsworth dotąd rozwijał jako wynalazca.
Firma musiała zmagać się nie tylko z problemami technicznymi, ale też z niepewnym rynkiem. Lata trzydzieste to okres Wielkiego Kryzysu, ograniczonej siły nabywczej konsumentów i dużych wahań gospodarczych. Poza tym telewizja wciąż była technologią nową, skupiającą się w laboratoriach, a nie w domach przeciętnych użytkowników. Dla wielu potencjalnych klientów radio w pełni zaspokajało potrzeby informacyjne i rozrywkowe, a inwestowanie w nową, drogą i technicznie kapryśną technologię wydawało się ryzykowne.
Mimo trudności, firma Farnswortha osiągała pewne sukcesy. Uczestniczyła w rozwoju standardów nadawania, wprowadzała innowacje w dziedzinie lamp elektronowych, układów sterujących i odbiorników. Jednocześnie jednak nie była w stanie konkurować skalą produkcji i marketingu z gigantami pokroju RCA. W miarę zbliżania się do lat czterdziestych, kiedy telewizja zaczęła być postrzegana jako poważny biznes przyszłości, przewaga kapitałowa dużych korporacji stawała się coraz bardziej widoczna.
Dodatkowym czynnikiem wpływającym na losy firmy była II wojna światowa. W jej trakcie wiele zakładów elektronicznych, także przedsiębiorstwa związane z Farnsworthem, zostało przekierowanych na produkcję sprzętu wojskowego, urządzeń radarowych, systemów łączności i innych kluczowych komponentów. Z jednej strony zapewniało to przetrwanie ekonomiczne, z drugiej – opóźniało rozwój cywilnej telewizji i odkładało w czasie realizację marzenia o masowej dostępności tej technologii.
Po wojnie sytuacja rynkowa gwałtownie się zmieniła. Telewizja zaczęła wkraczać do domów amerykańskiej klasy średniej, a zapotrzebowanie na odbiorniki gwałtownie rosło. Jednak w tym momencie Farnsworth nie kontrolował już w pełni swojego dziedzictwa. Jego firma przechodziła przez procesy fuzji i przejęć, a dominującą pozycję w przemyśle telewizyjnym zajęły potężne koncerny, które potrafiły wykorzystać skalę produkcji, marketing i powiązania polityczne. Telewizja stawała się produktem masowym, a nazwisko prawdziwego twórcy elektronicznego systemu stanowiło bardziej ciekawostkę historyczną niż element codziennego dyskursu.
Warto podkreślić, że sam Farnsworth nie był jedynie wynalazcą jednego, choć przełomowego, rozwiązania. Przez całe życie zgłosił setki patentów w dziedzinie elektroniki, telekomunikacji, systemów wojskowych, a później także w obszarze badań nad kontrolowaną fuzją jądrową. Jego rola przemysłowca była więc nierozerwalnie związana z rolą nieustannego innowatora, choć to właśnie konflikt między twórczą naturą a wymaganiami świata biznesu wielokrotnie doprowadzał go do frustracji, kryzysów finansowych i problemów zdrowotnych.
Ostatecznie, pomimo wygranych sporów patentowych i formalnego uznania pierwszeństwa, Farnsworth nie wszedł do powszechnej świadomości jako główny ojciec telewizji. W narracjach korporacyjnych, marketingowych i wczesnych opracowaniach historycznych często dominowały inne nazwiska, przede wszystkim powiązane z dużymi koncernami. Dopiero późniejsze badania historyków techniki zaczęły przywracać mu należne miejsce, pokazując, jak duża część fundamentów współczesnej telewizji i elektroniki obrazu powstała właśnie w jego niewielkich laboratoriach.
Ostatnie lata, prace nad fuzją i dziedzictwo wynalazcy
Choć najbardziej znany jest jako pionier telewizji elektronicznej, Philo Farnsworth w kolejnych dekadach życia poświęcił dużo energii na inne dziedziny badań. Jednym z najciekawszych i najbardziej ambitnych kierunków jego pracy stała się kontrolowana synteza jądrowa – próba odtworzenia w warunkach laboratoryjnych procesów zachodzących we wnętrzach gwiazd i wykorzystania ich do pozyskiwania energii.
W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych Farnsworth pracował nad urządzeniem znanym jako fusor Farnswortha–Hirscha, opracowanym wspólnie z Robertem Hirschem. Był to specyficzny typ elektrostatycznego reaktora do syntezy jądrowej, w którym wykorzystuje się przyspieszanie jąder deuteru (izotopu wodoru) w polu elektrycznym i doprowadzanie do ich zderzeń przy dostatecznie wysokich energiach. Choć urządzenie nie osiągnęło dodatniego bilansu energetycznego i nie spełniło marzeń o taniej, niemal niewyczerpanej energii, stanowiło istotny krok w badaniach nad alternatywnymi metodami inicjowania reakcji syntezy.
Fusor zyskał później zastosowania w wytwarzaniu neutronów i stał się obiektem zainteresowania naukowców, inżynierów, a także hobbystów. Jego konstrukcja, w porównaniu z ogromnymi i bardzo skomplikowanymi tokamakami czy laserowymi systemami syntezy, była stosunkowo prosta. Do dziś entuzjaści fizyki wysokich energii budują amatorskie wersje fusora, wykorzystując go do edukacji i demonstracji zasad działania syntezy jądrowej. W ten sposób, już poza przemysłem telewizyjnym, Farnsworth przyczynił się do rozwoju innej dziedziny – energetyki jądrowej i fizyki plazmy.
W życiu osobistym Farnsworth zmagał się z narastającym obciążeniem psychicznym, wynikającym z wieloletnich sporów patentowych, presji finansowej, a także z poczucia niedocenienia. Jego rodzina, w tym żona Elma „Pem” Farnsworth, odgrywała ogromną rolę w dokumentowaniu jego dorobku, wspieraniu go oraz walce o to, by historia nie zapomniała o jego wkładzie. To właśnie Pem, po śmierci męża, przez lata prowadziła starania na rzecz upowszechnienia wiedzy o jego dokonaniach, uczestnicząc w konferencjach, wywiadach i działaniach edukacyjnych.
Philo Farnsworth zmarł 11 marca 1971 roku w Salt Lake City w stanie Utah. Odszedł w czasie, gdy telewizja stała się już jednym z podstawowych mediów kształtujących kulturę, politykę i relacje społeczne. Paradoksalnie, chociaż jego życie w znacznym stopniu poświęcone było budowie fundamentów tego medium, sam doświadczył jedynie ograniczonej satysfakcji z powszechnego uznania. Dla szerokiej publiczności stał się w dużej mierze anonimowym „człowiekiem zza kulis”, którego nazwisko nie pojawiało się często w podręcznikach czy popularnych opowieściach o historii technologii.
Z biegiem czasu sytuacja zaczęła się jednak zmieniać. Historycy nauki i techniki, badając archiwa, protokoły patentowe i dokumenty firmowe, coraz częściej wskazywali na to, jak kluczowa była rola Farnswortha w przejściu od wizji telewizji do jej praktycznej realizacji. Odkłamano część mitów stworzonych przez korporacyjne narracje, podkreślając, że bez jego lamp, koncepcji skanowania elektronicznego i pełnego systemu przesyłania obrazu, rozwój telewizji mógłby trwać znacznie dłużej lub przebiegać zupełnie inaczej.
Znaczenie Farnswortha można rozpatrywać na kilku płaszczyznach. Na poziomie czysto technicznym był jednym z pierwszych, którzy nie tylko pomyśleli o telewizji elektronicznej, ale też faktycznie ją zbudowali. Jego patenty obejmowały szerokie spektrum rozwiązań technicznych, od konstrukcji lamp obrazowych po układy synchronizacji i modulacji sygnału. W epoce, gdy wiele patentów było raczej luźnymi ideami, dokumenty składane przez Farnswortha wyróżniały się szczegółowością i praktycznym charakterem.
Na poziomie przemysłowym stanowił przykład wynalazcy próbującego zachować niezależność w obliczu ekspansji wielkich korporacji technologicznych. Jego walka o zachowanie kontroli nad własnym dziełem, choć zakończyła się częściowym sukcesem formalnym, w wymiarze finansowym i wizerunkowym pokazała, jak trudne jest utrzymanie równowagi między indywidualną innowacją a strukturami kapitału. W tym sensie historia Farnswortha przypomina losy wielu innych wynalazców, którzy stworzyli coś przełomowego, ale zostali przyćmieni przez machiny marketingowe wielkich firm.
Na poziomie kulturowym jego życie ilustruje, jak powstawało medium, które zmieniło sposób, w jaki ludzie postrzegają świat. Elektryczna telewizja umożliwiła bezpośrednią transmisję wydarzeń, sprawiła, że polityka stała się w większym stopniu spektaklem, zrewolucjonizowała sport, rozrywkę i reklamę. Telewizor stał się centralnym punktem wielu domów, a obraz elektroniczny – podstawową formą przekazu. Gdzieś u źródeł tej zmiany stoi młody chłopiec, który na farmie w Idaho wyobraził sobie wiązki elektronów niosące obraz przez przestrzeń.
Dziedzictwo Farnswortha przejawia się również w tym, że wiele późniejszych technologii obrazu – od monitorów komputerowych, przez systemy radarowe, aż po wczesne wyświetlacze wideo – korzystało z pokrewnej logiki strumienia elektronów i skanowania. Choć współczesne ekrany ciekłokrystaliczne, OLED czy mikroLED odeszły od lamp kineskopowych, fundament pozostał ten sam: przekształcić informację o obrazie w postać elektryczną i odbudować ją na odległość. W tym sensie jego wizja okazała się nie tylko trafna, ale niezwykle trwała.
W ostatnich dekadach imię Philo Farnswortha pojawia się częściej także w kulturze popularnej – w książkach, filmach dokumentalnych, artykułach prasowych, a nawet w serialach nawiązujących do historii technologii. Szkoły, instytucje badawcze i stowarzyszenia miłośników elektroniki przywołują jego dorobek jako przykład, jak wielkie dzieła mogą rodzić się poza głównym nurtem akademickim, w głowach ludzi, którzy niekoniecznie kończyli prestiżowe uczelnie, ale posiadali wyjątkową ciekawość i upór.
Jeśli próbować streścić istotę jego wkładu jednym obrazem, byłby to kontrast między skromną, rolniczą rzeczywistością farmy w Idaho a migoczącym ekranem kineskopu w wielkomiejskim salonie. Farnsworth przeszedł tę drogę nie tylko mentalnie, ale i technologicznie, przecierając szlak od analogowych maszyn rolniczych do delikatnych lamp próżniowych i systemów wysokiej częstotliwości. Jego historia uświadamia, że przełom w nauce i technice może dokonać się w najmniej oczywistych miejscach, jeśli znajdzie się tam ktoś obdarzony wyobraźnią, wytrwałością i odwagą, by przeciwstawić się siłom znacznie większym niż on sam.
Współczesne postrzeganie Philo Farnswortha jest więc wypadkową trzech wymiarów: jako wynalazcy kształtującego rozwój telewizji, jako przemysłowca usiłującego zbudować na tym wynalazku niezależny biznes, oraz jako symbolu jednostki, która w starciu z korporacyjną rzeczywistością ponosi wysokie koszty osobiste. Każdy z tych aspektów rzuca światło na inny fragment dziejów technologii XX wieku, a razem tworzą obraz człowieka, bez którego świat elektronicznych obrazów wyglądałby zupełnie inaczej.
